‘De Millenniumdoelen zijn beter dan niets’
In de aanloop naar 2015 worden de Millenniumdoelen steeds meer bekritiseerd. Toch staat Sylvia Borren (59), voorzitter van de EEN-campagne, er nog altijd achter.
Bijna geruisloos maakte Sylvia Borren augustus vorig jaar haar comeback in de Nederlandse ontwikkelingssector. Ze werd benoemd tot voorzitter van het Nederlands Platform Millenniumdoelen, een samenwerkingsverband van 55 Nederlandse ontwikkelingsorganisaties om de Millenniumdoelen onder de aandacht te brengen.
Net als haar voorganger Jaap Dijkstra (oud-directeur van Hivos) is ook Borren directeur geweest van een grote ontwikkelingsorganisatie. Van 1999 tot en met 2007 gaf ze leiding aan Oxfam Novib. De organisatie liet ze financieel in blakende gezondheid achter, want Oxfam Novib kreeg de volle mep subsidiegeld. Een mooi moment om de organisatie te verlaten, zegt Borren: ‘Ik vond het wel goed om mezelf weer in de onzekerheid te werpen.’ Ze werd co-voorzitter van de Worldconnectors, een denktank voor internationale vraagstukken. En sinds vorig jaar is ze voorzitter van het Platform Millenniumdoelen, de Nederlandse tak van Global Call to Action Against Poverty (GCAP) en initiatiefnemer van de EEN-campagne. Van GCAP was ze al tijdens haar Oxfam Novib-periode co-voorzitter.
EEN lijkt wel wat fris bloed te kunnen gebruiken, omdat de campagne vooralsnog niet erg lijkt aan te slaan. Borren is het niet met deze constatering eens. Gevraagd naar een Nederlands succes, noemt ze de actie ‘Schuif de armsten niet van tafel’. Daarbij was de boodschap van EEN aan de Nederlandse politiek: grijp tijdens de financiële crisis niet te gemakkelijk naar het ontwikkelingsbudget. Borren: ‘CDA en PvdA hebben toen besloten om aan de afspraak van 0,8 procent van het bruto nationaal product voor ontwikkelingssamenwerking vast te houden.’
Maar meer nog dan in Nederland ziet Borren wereldwijde successen. ‘Wat ik aan GCAP waanzinnig vind, is dat we een historische burgerbeweging op de been hebben gekregen. Vorig jaar 173 miljoen mensen, dat is 2,5 procent van de wereldbevolking. In 166 landen hebben de afgelopen vier jaar mensen meegedaan. Het is allemaal gemeten door het Guiness Book of Records. Mensen staan niet alleen symbolisch op tegen armoede, ze doen ook dingen. In India wordt de civil society nu actief geconsulteerd voordat de overheid beslissingen neemt over onderwijs en gezondheidszorg. In Zuid-Afrika is de leeftijd voor kinderbijslag van twaalf naar achttien gegaan. En Rusland kent nu betere uitkeringen voor mensen met een handicap.’
Borren is voorzitter van EEN geworden in een periode dat de Millenniumdoelen steeds meer ter discussie staan. Ook het WRR-rapport is er buitengewoon kritisch over. ‘Ik vind de Millenniumdoelen niet goed genoeg, maar ze zijn beter dan niets’, reageert Borren. ‘En ze kúnnen in 2015 nog steeds gehaald worden. In 2009 is, volgens VN-cijfers, 18 triljoen dollar uitgegeven aan het op poten houden van banken en bedrijven. Dat is achttienduizend miljard. Met één procent daarvan behaal je, met goede processen, de Millenniumdoelen in een paar jaar tijd. Maar die één procent krijgen we gewoon niet.’
Voor Borren is de EEN-campagne weer een nieuw hoofdstuk in haar leven, dat al decennia lang in het teken staat van strijden voor een rechtvaardige wereld. Geëmotioneerd: ‘Ik heb de meest verschrikkelijke situaties gezien in steden, sloppenwijken, en op het platteland. Ik heb daar mensen, vooral vrouwen, horen zeggen: voor mijn leven maakt het niet meer uit, maar ik wil dat mijn kind onderwijs en gezondheidszorg krijgt, een baan en een betere toekomst. Die mensen knokken tot hun laatste adem voor de toekomst van hun kinderen. Wie ben ik dan om te gaan zitten flierefluiten?’
Over de schrijver
André van der Stouwe is filmmaker bij lokaalmondiaal en redacteur van Vice Versa. Momenteel woont en werkt hij in de Filipijnen: andrevanderstouwe.wordpress.com
Vindt u deze bijdrage de moeite waard? Geef ons dan uw fair share.
Doe een donatie via Paypal
Neem een abonnement en blijf op de hoogte van alles wat er speelt in de ontwikkelingssector.
Millenniumdoelstellingen werden geïntroduceerd zonder fatsoenlijk uitgewerkte en overeengekomen (tussen wie?) concrete strategie hoe ze te behalen.
Veel ontwikkelingsprogramma’s geven aan wat men wil bereiken, zoals dit ook geldt voor de Millenniumdoelstellingen in algemene zin, maar vervolgens ontbreekt het aan een gedeelde visie en daarop gebaseerd een duidelijke gedeelde strategie wat betreft methodologie met bruikbare concepten en modaliteiten (die een ieder kan/wil begrijpen) en die vooral ook nog eens realistisch (tijd, middelen, etc.) dienen te zijn binnen de dynamische institutionele (‘rules-of-the-game’) orde (zowel globaal als lokaal). Het is de gevestigde orde van het moment die op een bepaald moment een cake verdeelt, waarbij de gesuggereerde institutionele dynamiek overigens betrekkelijk gering bleek te zijn in de afgelopen decennia.
Terugkomend op het ontbreken van een degelijke en breed gedragen strategie ( i.p.v. het lanceren van doelstellingen, het voeren van een lobby om ze alsnog te behalen, nog steeds zonder strategie, en de chaos vanaf dat en dit moment), lijkt dan vrijwel niemand te willen beseffen dat daarvoor dan ook nog politieke consensus nodig is? Het kan toch niet zo zijn dat wanneer het om armoedebestrijding en ontwikkelingsdoelstellingen gaat ineens alle politieke geloofsovertuigingen over boord gegooid kunnen worden en (neo-)liberalen en socialisten van divers pluimage gezamenlijk bezig zijn dezelfde millenniumdoelstellingen te behalen? Of is dit vanuit een Nederlands perspectief inherent aan het gepolder in coalitieland Nederland en/of om toch vooral niet te riskeren subsidies mis te lopen ook al levert het geld zonder duidelijke positie, degelijke strategie en lobby minder op voor de beoogde doelgroepen?
J. Wijnhoud (PhD)
Onafhankelijk Ontwikkelingsadviseur
[Reageer op deze reactie]