Jonge werknemers van ontwikkelingsorganisaties kruipen in hun schulp
Van Janneke Juffermans verschijnt eind augustus het boek ‘Grenzeloos Gedreven’, over de invloed van ontwikkelingswerk op de persoonlijke levens van de mensen die erin werkzaam zijn. Voor Vice Versa houdt ze tevens een weblog bij. Deze keer doet ze verslag van een rondetafelgesprek met een aantal starters in de ontwikkelingsector. Wat kunnen jong en oud van elkaar leren? ‘Zelfs om mensen te vinden voor het rondetafelgesprek was niet makkelijk omdat enkelen het niet aandurfden om voor Vice Versa hun mening te geven.’
Voor Vice Versa mocht ik afgelopen week een rondetafelgesprek houden met 6 jonge professionals over op welke manier zij hun stem kunnen en durven laten horen binnen de gevestigde orde. Het was mijn eigen idee, ontstaan tijdens een strandwandeling. Er kwamen verrassende dingen naar voren. Zo ervaren veel jongeren een kloof tussen wat ze vinden en wat ze durven zeggen. Zowel binnen (voornamelijk de grote) organisaties als bij debatten voeren ouderen de boventoon. Zelfs om mensen te vinden voor het rondetafelgesprek was niet makkelijk, omdat enkelen het niet aandurfden om voor Vice Versa hun mening te geven.
Hierover nadenkend ervaar ik een tegenspraak met waar ontwikkelingssamenwerking volgens mij voor staat. Het idee van mensen bewust maken van hun rechten, opkomen voor hun belangen en zeggenschap geven, -empowerment- en dan zelf niet zeggen wat je echt vindt. Hoe komt het dat jongeren dat niet doen en in welke mate zijn de oudere werknemers zich hier bewust van? We kwamen er tijdens het gesprek achter dat het voor een deel aan de jongeren zelf ligt. Zij nemen te weinig verantwoordelijkheid, verdiepen zich soms onvoldoende in de ontwikkelingen (lezen bijvoorbeeld het WRR rapport niet), maar durven soms ook eenvoudigweg niet, omdat ze geïmponeerd worden door de ouderen binnen de sector. Deze laatsten beginnen hun vlammend betoog met een verwijzing naar het aantal jaar ervaring, opgedaan in het veld. Kom dan vervolgens maar eens met je punt, als het enige wapenfeit dat je kunt aandragen je stage op de ambassade van Ghana is.
Er bestaan natuurlijk ook nog de Jong OS debatten. Daar kunnen jongeren hun stem laten horen. Het idee werd geopperd om die debatten over een algemeen thema, zoals bijvoorbeeld het MFS-stelsel, te houden. Zodat er ook ervaren rotten op af komen en er een dialoog ontstaat. Echter, volgens Margreet die een van de organisatoren van deze debatten is, zie je dat als die ervaren mensen ook daadwerkelijk komen, de jongeren in hun schulp kruipen. Achteraf zeggen ze tegen elkaar: ‘Ik had dit en dat willen zeggen, maar ja, ik weet er eigenlijk te weinig van.’
We hebben het ook gehad over de kwaliteiten die jongeren met zich meebrengen, de frisse blik. Het minder defensief op kritiek reageren omdat ze zelf nog nieuw in de sector staan. De aansluiting bij jongeren in ontwikkelingslanden, die voor een groot deel tot de doelgroep van ontwikkelingsorganisaties behoren. Het breder kijken dan de sector lang is, gebruik maken van nieuwe media, zoals twitter en facebook, en andere partijen om mee samen te werken. Ook de meer pragmatische insteek, de actiebereidheid en de snelheid van werken en zaken in zich opnemen.
Het ging vervolgens over wat jongeren van de oudere generatie kunnen leren: diplomatie, de tijd nemen voor ontwikkelingen en het pitchen van ideeën binnen je organisatie: waar moet je zijn om draagvlak te creëren voor je vernieuwende idee? Maar toen ik de vraag stelde of ze inspirerende voorbeelden hadden binnen de organisaties waar ze werkten, mensen die voor hen richtinggevend waren, bleef het erg lang stil.
Zonde als deze kwaliteiten en visie van jonge professionals te weinig gezien worden. En zonde als de lessen die ervaren ontwikkelingswerkers aan hen kunnen overdragen te weinig bij hen binnenkomen. In november wordt er een conferentie georganiseerd voor en door jonge professionals binnen de ontwikkelingssamenwerking, maar iedereen is welkom. Hopelijk is het een aanzet tot meer uitwisseling over waar het heen moet met de sector, maar ook hoop ik dat de visie van jongeren nog beter zichtbaar wordt voor de ervaren generatie en de kennis, ervaring en vooral doorleefde inspiratie die ouderen kunnen overdragen meer toegankelijk wordt voor de jongeren.
In de Vice Versa van augustus om te beginnen het rondetafelgesprek..
Over de schrijver
Janneke Juffermans is afgestudeerd in de pedagogiek en de crossculturele psychologie. Ze is redacteur van Vice Versa en vaste medewerker van Internationale Samenwerking en Vice Versa. Van haar hand verscheen in september het boek ‘Grenzeloos Gedreven’, een interviewbundel met ontwikkelingswerkers waarin hun drijfveren, inspiratiebronnen en levenslessen centraal staan. Kijk voor Janneke’s eigen site op www.jannekejuffermans.nl
Vindt u deze bijdrage de moeite waard? Geef ons dan uw fair share.
Doe een donatie via Paypal
Neem een abonnement en blijf op de hoogte van alles wat er speelt in de ontwikkelingssector.
Dag Gerrit,
de site stuurde geen automatische updates, dus ik zie deze vraag nu pas. je kunt het artikel hier alsnog downloaden volgens mij:
http://www.ssireview.org/pdf/2010SU_FirstPerson_LaPiana.pdf
groet, wouter
[Reageer op deze reactie]
Hoi Gerrit, Dat zou zeker een goed idee zijn. Net zag ik dat de link nu niet meer werkt inderdaad. Eerst wel. Misschien heeft Wouter toegang?
[Reageer op deze reactie]
Als oude rot in het vak herken ik dit wel. Toen wij jong waren vonden wij de ideen van onze leraren ook maar onzin. Het enige wat er op zit is aan het werk gaan en het beter doen. Helaas is dat voor jonge mensen in OS erg lastig. Ik zou pleiten voor een assistent deskundigen programma. Dat wordt nog wel eens als koloniaal gezien, maar er zijn twee goede redenen voor: Ten eerste is er aan de basis (m.n. in Afrika) een groot gebrek is aan goed opgeleide mensen. Jonge mensen uit NL en omstreken kunnne daar prima een rol vervullen. Ten tweede hebben we zelf mensen met dergelijke ervaring nodig om ook in de toekomst nog zinvolle hulp te kunnen geven.
Een praktisch puntje: ik wil heel graag dat verhaal over de Non-Profit Paradix lezen, maar ik ben niet ‘lid’ van die website. Kan iemand dat heir opzetten ?
[Reageer op deze reactie]
Hoi Wouter,
Zeer interessante link die je daar toevoegt! Ik ben deze paradox ook al vaker tegengekomen, zoals op de universiteit waar ik pedagogiek en psychologie studeerde. Toen Piet Vroon, een belangrijke docent die veel studenten geinspireerd had, overleed, was er niet eens een rouwkamertje o.i.d. ingericht. En er werd lesgegeven in rouwverwerking daar. Ongelooflijk!
Of die paradox nu ook speelt bij jongeren die hun mond niet open doen weet ik niet. Maar ik denk het wel in bepaalde mate. In sommige gevallen zijn institutionele belangen heersend geworden waardoor er in organisaties grote voorzichtigheid is ontstaan, zowel over wat er naar buiten wordt gebracht als over wat medewerkers intern kunnen zeggen. Ik vond de verklaring van de Schaduwzijde in het artikel heel mooi! Dat als je je inzet voor een goede zaak, je ook de schaduwzijde daarvan in jezelf meedraagt. Of binnen een organisatie. Maar vaak projecteer je die schaduwzijde op anderen of op degenen waarvan je denkt dat ze er slachtoffer van zijn, op de ‘doelgroep’, dus. Zo houden we met zijn allen ook het beeld vast waarom anderen ons nodig hebben en niet zonder ons kunnen.
Die schaduwzijde onderkennen is de oplossing om hem minder sterk aanwezig te laten zijn. Dus laat de sector in alle openheid naar haar schaduwkanten kijken.
En die link: echt heel boeiend. Een aanrader!
[Reageer op deze reactie]
Is dat de Non Profit Paradadox? (http://www.ssireview.org/articles/entry/the_nonprofit_paradox/) of idd gewoon een kwestie van je verdiepen en vervolgens gewoon durven?
[Reageer op deze reactie]