Michel Groenenstijn: OS-sector: ga ondernemen!

Geschreven door: op 30 november 2010 E-mail dit artikel | Print dit artikel

Michel Groenenstijn, directeur van Be More en Worldmapping, heeft samen met Petra Kroon van sociaalondernemen.nu een advies aan de OS-sector: NGO’s moeten niet klagen maar ondernemen. Er gaat een wereld voor je open als je verder kijkt dan de subsidiepot lang of diep is.

Hulde aan the Hunger Project, dat onlangs een grootschalige samenwerking met het bedrijfsleven aankondigde. Een consortium van bedrijven investeert in epicentra in Benin, van waaruit allerlei diensten (onderwijs, zorg, training, microkrediet en meer) worden aangekondigd. Met maar € 1 miljoen per jaar worden over een jaar of 10 zo’n 700.000 mensen duurzaam bereikt.

Het is een welkom bericht in een periode waarin vanuit vrijwel alle grote ontwikkelingsorganisaties alleen maar geklaagd wordt, na toekenning van de MFS-subsidie voor de komende vijf jaar. Geklaag over hoeveel minder ze zullen ontvangen, en hoe dit ‘de allerarmsten’ hard zal raken.

Onnodige klachten

Het zijn overdreven en vooral onnodige klachten. Grote ontwikkelingsorganisaties hebben iets unieks en waardevols in handen, waar ze nog bijna niks mee doen. Een groot netwerk in landen die voor anderen zeer moeilijk toegankelijk zijn. Toegang tot lokale kennis en gebruiken. Ervaring met het werken in lastige omstandigheden.

En dat gaat nou net om landen met interessante groeicijfers: 5%, 6%, 7% de afgelopen jaren. En is de groei niet zo hoog, dan hebben ze op zijn minst enorme onontdekte markten. China is niet voor niks zo geïnteresseerd in Afrika, daar zit meer achter dan alleen olie.

Ontwikkelingsorganisaties zijn in de unieke positie om met dat netwerk echt iets te doen. Als middle-man tussen ondernemers hier en daar. Als aanbieder van zeer waardevolle kennis. Als adviseur van startende ondernemers, hier en daar. Als verbinder tussen continenten, culturen en economieën. Als facilitator dus.

En het kan nog een stapje verder. Bemiddel of adviseer bijvoorbeeld alleen onder voorwaarde dat starters echt invulling geven aan sociaal ondernemen. Denk mee hoe een bakker, een wegenbouwer of een softwarebedrijf, samen met lokale NGOs, kan ondernemen met oog voor haar omgeving.

Albert Heijn die advies en ondersteuning krijgt bij een uitbreiding naar Tanzania, onder voorwaarde dat er een ultra-low-budget label komt voor de allerarmsten. KPN die mobiel internet naar Benin brengt en kan aansluiten bij lokale partners als het ook gratis accesspoints opzet in afgelegen communities.

Stop met zeuren

Er gaat, kortom, een wereld voor je open als je verder kijkt dan de subsidiepot lang of diep is. Als je creatief kijkt naar wat je wél hebt in plaats van mokken over wat je niet krijgt. Daar help je én jezelf én die allerarmsten het best mee.

Stop met zeuren over die 0,1% minder en laat de overheid zien dat er nog voor MFS-II afloopt 0,2% is teruggewonnen. Er zijn nog veel meer verdienmodellen te bedenken dan die wij hierboven schetsen. Duik erin, ga ermee aan de slag. En verbaas vriend en vijand over tien jaar door nu eens níet een aanvraag voor MFS-V in te dienen, en alles uit de markt te halen.

Vind u deze bijdrage de moeite waard? Geef ons dan uw fair share.

Doe een donatie via Paypal

Neem een abonnement en blijf op de hoogte van alles wat er speelt in de ontwikkelingssector.

Klik hier voor een abonnement

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

De volgende HTML tags en attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

6 reacties op “Michel Groenenstijn: OS-sector: ga ondernemen!

  1. Als alle bedrijven die ertoe doen door hebben dat zowel voor hun supply chain als voor hun afzetmarkten als vanuit reputatie/marketing gezien duurzaam en sociaal ondernemen dè weg vooruit is. Als alle Nederlandse ondernemers en hungerprojecters zo slim zijn geworden dat ze voor een paar euro per persoon een heel land even uit het moeras kunnen trekken. Als alle particuliere initiatieven kijken naar de effectiviteit van hun project in plaats van te focusen op ‘strijkstokken’. Als alle Odinga’s van deze wereld homorechten respecteren. Als alle consumenten in het Westen erop staan dat hun kleren niet door kinderen in sweatshops zijn gemaakt. Als gehandicapten een volwaardige plek in alle maatschappijen hebben. Enz Enz Enz. Ja dan kan ook de Nederlandse overheid terecht stellen dat ons belastinggeld in ons directe eigen belang besteed moet worden. Tot dan is het inderdaad zaak dat OS-organisaties niet zeuren (heb dat ondanks alles ook nog niemand horen doen, maar ik ben het er graag mee eens), wel oproepen tot beter beleid en beter ondernemen, zeker nog een heel stuk ondernemender worden met z’n allen, meer samenwerken – zeker ook met bedrijven, realistisch en open communiceren naar politiek en maatschappij, van elkaar en vanuit zelfreflectie leren & innoveren, iedereen in ons land en daarbuiten oproepen om zijn of haar steentje bij te dragen – financieel of anderszins, en blijven zoeken naar de meest effectieve rol die je kunt spelen. Maar vooral: keihard blijven werken aan een duurzame en rechtvaardige wereld. Vanuit menselijkheid èn gedeelde belangen. Want dat doen de mensen in deze sector, en ook dat mag wel eens gezegd worden.

    [Reageer op deze reactie]

  2. Het is geen kwestie van zeuren

    Ik ben het geheel met de stelling eens: zeuren heeft geen zin. Gedrag als van een verwend kind dat zijn/haar zin niet krijgt werkt slechts averechts. De uitkomst van MFS, en de gevolgen van de crisis in het algemeen, hebben in een grote crisis in de ontwikkelingssamenwerkingsector geleid, en een crisis biedt kansen, mogelijkheden. Aangrijpen dus! Volle vaart voortuit!

    Maar…. En hier zit volgens mij de kern van het probleem: de kans om elders, of op innovatieve wijze, geld te vinden om projecten voort te zetten, om ontwikkelingen te blijven stimuleren, om veranderingen door te zetten en om te zorgen dat wat is opgebouwd niet in korte tijd in elkaar zakt, betreft lang niet alle werkterreinen. Ja, ongetwijfeld is het mogelijk meer particuliere donaties te werven (hoewel Nederland in dat opzicht al voorloopt op andere landen). Ja, bedrijven kunnen worden ingeschakeld, en sommige zijn bereid te “delen” (en dat is heel wat anders dan het idee van staatssecretaris Knapen dat de “winst” van ontwikkelingssamenwerking uiteindelijk kan terugvloeien naar Nederland). En ja innovatief denken kan er voor zorgen dat gaatjes worden opgevuld.

    Maar de terreinen waar dit niet zal lukken zijn precies die terreinen die bij reguliere ontwikkelingssamenwerking al sowieso in de knel zaten, en vrijwel nooit op afdoende aandacht konden rekenen. Geestelijke gezondheidszorg is een van die terreinen. Nee, ik bedoel niet de zorg voor getraumatiseerde personen na een natuurramp of een militair conflict. Heel belangrijk, maar niet hetzelfde als gewone geestelijke gezondheidszorg voor al die mensen die een psychische stoornis hebben of krijgen en al die mensen die zelf of in hun familie te maken hebben met een verstandelijke handicap. Een belangrijk deel van de wereldbevolking heeft geen toegang tot zelfs maar de meest fundamentele geestelijke gezondheidszorg. Ontwikkelingssamenwerking zou hier verandering in moeten brengen, maar met het nieuwe beleid is deze hoop vervlogen. En hulp zoeken bij het bedrijfsleven of particuliere donateurs is ongeveer hetzelfde als hopen dat het elke dag zomer is.

    Nogmaals, wij zeuren niet: we begrijpen de huidige politieke realiteit en zullen roeien met de riemen die we hebben. Maar we vinden het wel onverstandig, zo niet kortzichtig. Kijk maar waar armoede vandaan komt, wat de bevolkingsgroepen zijn die door armoede worden getroffen. Wedden dat mensen met een psychische stoornis daar hoog scoren?

    [Reageer op deze reactie]

  3. De term ondernemen wordt hier wel in een zeer bepaalde context gebruikt. Ook het Hunger Project krijgt ondersteuning (heet dat niet ook subsidie of sponsoring) van het bedrijfsleven. En verwijt de rest aan NGO-itis te leiden, volgens de Volkskrant. Dat schiet in de dialoog nogal op. Om te denken dat alleen het bedrijfsleven voor welvaart en werkgelegenheid zorgt (zoals Knaven) zou verplicht moeten worden om het recente boek van Chang te lezen. De publieke en private sector hebben elkaar nodig binnen overeengekomen afspraken. Pas dan blijkt het (groei, werk en zo) te werken. Dat neemt trouwens niet weg dat de sector toe is aan een herstart en heroverweging. Maar laten we ons niet laten verleiden tot snelle eenvoudige oplossingen omdat het bij je ”eigen eigenheid” past. En inderdaad ons niet laten verleiden om alleen maar te demonstreren omdat er bezuinigd wordt. Want OS moet wel anders!

    [Reageer op deze reactie]

  4. Ach Folkert, het ‘zeuren’ waar je over valt moet je ook niet te persoonlijk opvatten. Het is een oproep om ook (met klemtoon) naar andere manieren van financiering te kijken, niet om ineens traumaverwerking niet meer te financieren.

    Het is een oproep om de unieke positie tussen ‘hier’ en ‘daar’ beter in te zetten, net als de kennis van en ervaring met ‘daar’. Om ondernemers met die positie een ingang te geven in een markt met potentie, onder voorwaarden van echt sociaal werken.

    Volgens mij liggen daar nog ontzettend veel kansen, en dan komen die bezuinigingen een stuk minder hard aan. Bovendien hoef je je dan elke zoveel jaar een stuk minder druk te maken over wat een externe factor voor je organisatie beslist, en kun je focussen op waar het echt om gaat: iets veranderen aan de wereld.

    [Reageer op deze reactie]

  5. Ach jongens, dit wisten we toch al. Zie mijn reactie op jullie eerdere epistel.
    Handel is de sleutel, grootschalig eerlijke handel moet een hoofdrol spelen in verdeling van welvaart. Niet klagen maar ondernemen, prima. Maar het is kortzichtig als je het hebt over onderwijsprojecten, slaan van putten, beroepstrainingen en ander specifiek en professioneel OS-werk. Traumaverwerking is er nog zo een. Als jullie statement is dat OS-organisaties naar alternatieven moeten zoeken, tuurlijk. Maar tegelijkertijd ook de andere kant op kijken, richting de overheid. En zeggen dat we welvaart moeten delen, niet verdelen.

    Dan nog even op ‘stop zeuren’. Zeg dan wie je bedoelt, anders is het beetje met hagel schieten op iemand die je al hebt getarged.

    http://www.08procent.nl, die gaan beide kanten op!

    [Reageer op deze reactie]