Wiet Janssen: ‘Beweer niet iets in het wilde weg, neem even de moeite om goede bronnen te raadplegen!’

Door: op 25 mei 2011 geplaatst in Opinie - E-mail dit artikel | Print dit artikel

Wiet Janssen ergert zich soms aan mensen op de Vice Versa site die beweringen doen die ze niet met feiten onderbouwen of met onjuiste feiten.  De wetenschapper zet een aantal voorbeelden op een rij en roept andere auteurs op zorgvuldiger te zijn. En hij voegt een interessante lijst van bronnen toe.

De meeste discussies op Vice Versa zijn zonder twijfel erg interessant. De auteurs hebben bijna altijd veel kennis van hun onderwerp, vaak gebaseerd op jarenlange ervaring. Maar soms wordt er ook in het wilde weg van alles beweerd waarbij het onduidelijk is waarop die uitspraken gebaseerd zijn. Terwijl het vaak helemaal niet zo moeilijk is om een betrouwbare bron te vinden waarin de bewering kan worden geverifieerd. Dat voorkomt een hoop zinloos heen-en-weer gepraat en wederzijdse irritaties. En de discussie wordt er een stuk interessanter door.

Twee voorbeelden

‘Nederland is de werelds 2e exporteur van landbouwproducten, daarmee vegen we de Afrikaanse boeren van de kaart’, beweerde Manon Stravens in haar artikel van 28 februari op de Vice Versa site. Maar ze vertelde er niet bij waarop ze die conclusie baseerde. Het was ook niet duidelijk wie ‘we’ precies waren. Afrika importeert inderdaad grote hoeveelheden voedsel, al tientallen jaren, en dat betreft vooral granen. Als Stravens met ‘we’ Nederland bedoelde, dan klopt haar bewering niet, want Nederland exporteert geen granen. Het importeert die juist, ze worden vooral gebruikt als veevoer.

In een andere discussie, die over de reactie van het kabinet over het WRR rapport (februari-maart dit jaar), stelde Paul Hassing dat in die reactie niet duidelijk werd gemaakt wat ‘mondiale publieke goederen’ nu precies waren. Maar dat stond in datzelfde WRR rapport keurig beschreven. Vervolgens beweerde hij verontwaardigd dat er geen enkele reden was om water een ‘mondiaal publiek goed’ te noemen. Blijkbaar nam hij aan dat dat in het WRR rapport werd beweerd. Maar dat staat nóg in het WRR rapport, nóg  ergens anders. Ook meende hij dat het er niet naar uitzag dat in Afrika de honger zou toenemen, omdat de voedselprijzen helemaal niet zo hoog waren. Op de website van de FAO kon je echter zien dat ze op dat moment alle records braken.

Beleefdheid

Wat ik met deze voorbeelden wil aangeven is dat je niet tot een goede, inhoudelijke discussie kunt komen als een van de discussiepartners dingen beweert, alleen maar omdat hij of zij denkt dat het best wel eens zo zou kunnen zijn. Als er dan verder geen bronnen of argumenten worden gegeven kunnen andere deelnemers aan de discussie niet weten of zo’n bewering wel klopt. Dan moeten die op zoek gaan naar bronnen waaruit blijkt of de bewering juist is, en dat is een hoop gedoe. Alleen al uit beleefdheid zou dus degene van wie de bewering komt de moeite moeten nemen om na te gaan of die wel deugt. Je moet je gesprekspartner niet opzadelen met de verificatie.

Irritaties

Ook kunnen onjuiste uitspraken de sfeer in de discussie verstoren. Als Paul Hassing zegt dat de voedselprijzen helemaal niet zo hoog zijn, en het blijkt dat ze het wel zijn, kan ik niet veel anders dan zeggen dat het niet klopt wat hij beweert. Met de titel van de bron en de url van de website erbij. Niemand vindt het leuk om openlijk te horen te krijgen dat een betrouwbare bron tegenspreekt wat je net hebt beweerd. Voor je het weet krijg je irritaties.

Bovendien leidt zulk geharrewar af van de inhoud van de discussie. In het debat met Hassing ging het op een gegeven moment al lang niet meer over de reactie van het kabinet op het WRR rapport, maar waren we elkaar aan het uitleggen waarom de ander ongelijk had. Vruchtbare nieuwe inzichten levert dat meestal niet op.

Onderbouwen met bronnen

Ik wil daarom iedereen oproepen om in discussies op Vice Versa essentiële uitspraken zoveel mogelijk te onderbouwen met bronnen. Als het gaat over opvattingen over iets of iemand is dat natuurlijk niet nodig en ook vaak niet mogelijk. De één kan vinden dat de teloorgang van de traditionele cultuur van de amazone-indianen betreurenswaardig is, terwijl de ander vindt dat dat nu eenmaal onvermijdelijk is, en dat wij toch ook niet meer in klederdracht lopen. Het is maar net wat je belangrijk vindt. Maar als iemand bijvoorbeeld stelt dat dankzij een betere gezondheidszorg in land X de mensen daar nu aanzienlijk gezonder zijn dan eerst, dan wil ik graag de bron weten waar dat uit blijkt (een WHO-rapport b.v., graag met de pagina erbij).

Hieronder heb ik een aantal gemakkelijk te vinden bronnen genoteerd waarin al een heleboel informatie te vinden is. De gegevens zijn allemaal gratis te raadplegen en/of te downloaden. Voor andere interessante bronnen houd ik me aanbevolen.

The World Factbook 

https://www.cia.gov/library/ publications/the-world-factbook/

Gegevens over alle landen van de wereld: geografie, bevolking, economie, politiek systeem, import en export, etc.  De gegevens komen van de CIA
World dataBank http://databank.worldbank.org/ 

ddp/home.do

Wereld Bank, een enorme verzameling van cijfers van indicatoren op allerlei gebied, van alle landen en regio’s van de wereld, en gemakkelijk te gebruiken
World development indicators 

http://data.worldbank.org/data-catalog/world-development-indicators

Jaarlijkse publicatie van de Wereld Bank in pdf met een paar honderd bladzijden tabellen, toelichtingen over thema’s etc. Minder indicatoren dan de dataBank, maar je kunt er in scrollen. De 2011 versie is net uit
Human Development Report 

http://hdr.undp.org/en/

Jaarlijks rapport van de UN, minder uitgebreid, minder gericht op economische data en meer op sociale. De 2011 versie is net uit
Millennium Development Goals progress report 

http://mdgs.un.org/unsd/mdg/

Beschrijft de voortgang m.b.t. de realisatie van de Millennium Doelen. Verschijnt jaarlijks, ca. halverwege het jaar.
EFA Global Monitoring Report 

http://unesdoc.unesco.org/images/0019/001907/190743e.pdf

Jaarlijks progress report over basisonderwijs: percentage kinderen ingeschreven, aanwezig, en het diploma haalt; per jaar wordt een typisch probleem belicht; pdf
UNAIDS global report 

http://www.unaids.org/globalreport/

Jaarlijkse rapporten met cijfers en andere gegevens over HIV patiënten, per regio en per land. Het laatste rapport is van 2010.
World Health Report 2010 

http://whqlibdoc.who.int/whr/2010/9789241564021_eng.pdf

Beschrijving van de gezondheidsproblematiek wereldwijd en de aanpak van de WHO, met ieder jaar een ander accent.
World health statistics 2010 

http://www.who.int/whosis/whostat/EN_WHS10_Full.pdf

Jaarlijks rapport van de WHO met cijfers over ziektes, doodsoorzaken, levensverwachting etc. per land en per regio. Gebruikt eigen data, niet de geflatteerde data die de ontwikkelingslanden zelf opgeven
WHO Global Health Observatory Data Repository 

http://apps.who.int/ghodata/

WHO data bank met alle denkbare gegevens over ziektes, kindersterfte, ondervoeding, etc. , per land, regio, enz.
Global Food Price Monitoring Report   http://www.fao.org/giews/ english/gfpm/GFPM_04_2011.pdf Maandelijkse update van de voedselprijzen per regio en veelal ook per land, veel statistieken en grafieken; door de 04 in de url te veranderen krijg je een andere maand
World food price index 

http://www.fao.org/worldfoodsituation/wfs-home/foodpricesindex/en/

Maandelijkse update van de gemiddelde prijs van voedsel en van de belangrijkste soorten, plus de statistiek over de afgelopen jaren; niet in pdf, plaatjes kunnen worden gekopieerd
FAO Food Outlook 

http://www.fao.org/docrep/013/al969e/al969e00.pdf

Verschijnt in juni en november op het net, in pdf (downloadable), geeft een overzicht van productie, verbruik, voorraden en prijzen per regio en per land
DAC Development Cooperation Report 

www.oecd.org/dac/dcr

Jaarlijkse gegevens over de ontwikkelingshulp van de EOCD landen (± alle rijke landen) per donor land en in zijn totaliteit. Het laatste rapport is van 2010. Achterin bevindt zich de ‘Statistical annex’ met tientallen tabellen met details over de hulp
Begroting van BuZa 

http://www.rijksbegroting.nl/

Klik op ‘begroting’ in de tabel en ga naar no. V, links in de tabel, de begroting van BuZa, en download de Memorie van Toelichting
Evaluaties ontwikkelingshulp 

www.rijksoverheid.nl

 

Geef bij ‘Zoektermen’ in: ‘evaluatie IOB’, dan vind je bijna alle evaluatierapporten van Nederlandse hulpprogramma’s; alleen niet de evaluaties die door externe bureaus zijn uitgevoerd
Corruption Perception Index  http://www.transparency.org/policy_research/surveys_indices/cpi Transparency International presenteert jaarlijks voor ca. 150 landen de ‘corruption perception index’, een maat voor het niveau van corruptie; 10 is geen corruptie, 0 is heel erg corrupt.
The World Bank and the Gods of Lending 

http://www.styluspub.com/resrcs/chapters/1565492595_excerpt.pdf

Een verbijsterend verslag over corruptie in ontwikkelingslanden met geld van de Wereld Bank. Berkman was ook een Wereld bank econoom en heeft beschreven hoe honderden miljarden konden ‘verdwijnen’. Op de website staat het 1e hoofdstuk.

 

Wiet Janssen
Over de schrijver

Wiet Janssen is werktuigbouwkundige en heeft vijftien jaar gewerkt in diverse ontwikkelingsprojecten, bijvoorbeeld op het gebied van drinkwater, zonne-energie, lokale productie en stedelijke infrastructuur. Eind 2009 is hij gepromoveerd aan de Universiteit Twente op een proefschrift over de Nederlandse ontwikkelingssamenwerking, Management of the Dutch Development Cooperation.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

De volgende HTML tags en attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

2 reacties op “Wiet Janssen: ‘Beweer niet iets in het wilde weg, neem even de moeite om goede bronnen te raadplegen!’

  1. Ja helemaal mee eens…. en daarom heb ik toen ook gereageerd op jouw bewering van ongeveer 2 maanden geleden dat ondanks de vele inspanningen het nog niet zo vlot liep met de participatie van vrouwen en ik reageerde daarop met cijfers uit eigen ervaringen van vrouwen die nu participeren aan opleidingen voor water professionals en dat dat 20 jaar geleden wel heel iets anders was, toen waren ze vrijwel niet aanwezig. Daar heb jij toen niet op gereageerd, dus wat je nu schrijft geldt ook voor jou?

    [Reageer op deze reactie]

  2. Beste Wiet Jansen,
    Ik ben het uiteraard eens met de kern van uw betoog dat een goede bronvermelding van belang is. Dat u mijn column daarbij als voorbeeld neemt, verzwakt uw argumentatie. Een column is wat anders dan een essay of een wetenschappelijk artikel en leent zich niet altijd voor een uitgebreide bronvermelding. Ook zijn gechargeerde uitspraken soms nodig en vooral leuk om een pittige discussie op gang te brengen (was aardig gelukt). Verder wijs ik u erop dat uw weerlegging van mijn statement ook bronloos is. Waar maken we uit op Afrika met name granen importeert? En als laatste, de lijst aan het eind van uw artikel bevat helaas geen interessante bronnen met feiten en cijfers over internationale handelsrelaties en import/export van goederen en producten. U had op zijn minst Eurostat moeten toevoegen. Hartelijke groet, Manon

    [Reageer op deze reactie]

Vindt u deze bijdrage de moeite waard? Geef ons dan uw fair share.

Doe een donatie via Paypal

Neem een abonnement en blijf op de hoogte van alles wat er speelt in de ontwikkelingssector.

Klik hier voor een abonnement