‘Nederland is een ontwikkelingsland’
Dat de VN en andere internationale organisaties en westerse overheden de wereld hebben ingedeeld in ontwikkelings- en ontwikkelde landen is een schande, stelt Frank van der Linde in zijn nieuwe bijdrage. ‘Lang hebben ngo’s zich daar nauwelijks tegen verzet. Maar nu de onderontwikkeldheid van Nederland pijnlijk naar boven komt, moeten Nederlandse ngo’s zich ook krachtig gaan verzetten tegen deze terminologie.’
Nederlandse ngo’s moeten Nederland en andere westerse landen gaan behandelen als ontwikkelingslanden. Ons land staat een duurzame en rechtvaardige wereld in de weg omdat het geen haast maakt met het creëren van een zogeheten level playing field. Net zoals de Nederlandse ngo’s een landenprofiel hebben gemaakt van niet-westerse ontwikkelingslanden, moeten ze dat ook doen voor het ontwikkelingsland Nederland en andere westerse ontwikkelingslanden. Tevens moet er een actieplan worden gemaakt met bijbehorend budget hoe Nederland verder te ontwikkelen.
Gelukkig zijn er al veel ngo’s bezig met de problemen in Nederland die een duurzame en rechtvaardige wereld in de weg staan. Maar dit gebeurt niet vanuit het uitgangspunt dat Nederland een ontwikkelingsland is. Hierdoor kijken ngo’s verkeerd of op z’n minst bevooroordeeld naar Nederland en andere westerse ontwikkelingslanden. Tevens wordt geen afweging gemaakt waar het geld het beste besteed kan worden, ‘hier’ of ‘daar’. Door een vergelijkend onderzoek te doen naar de effectiviteit van hulp die hier besteed wordt om bijvoorbeeld ‘fout’ beleid weggelobbyd te krijgen versus hetzelfde bedrag te besteden in arme landen in Afrika, Azië en Zuid-Amerika, kan een betere afweging worden gemaakt.
Ontwikkelde landen versus ontwikkelingslanden
Dat Nederland zichzelf ooit als een ontwikkeld land is gaan zien, was altijd al misplaatst en arrogant. En over wat voor ontwikkeling hebben we het dan? Economische ontwikkeling? Welvaart? Welzijn? Geestelijke ontwikkeling? Gelukkig zijn? Volgens mij kunnen wij nog een boel leren van de niet-westerse ontwikkelingslanden.
Dat de VN en andere internationale organisaties en westerse overheden de wereld hebben ingedeeld in ontwikkelings- en ontwikkelde landen, is een schande. Lang hebben ngo’s zich daar nauwelijks tegen verzet. Maar nu de onderontwikkeldheid van Nederland (en andere westerse landen) pijnlijk naar boven komt, moeten Nederlandse ngo’s zich ook krachtig gaan verzetten tegen deze terminologie. Nederlandse ngo’s kunnen het goede voorbeeld geven door vanaf heden over Nederland als ontwikkelingsland te spreken.
Strenge regels voor in Nederland gevestigde multinationals
Een van de belangrijkste beleidswijzigingen die de Nederlandse overheid moet invoeren om Nederland verder te ontwikkelen, is dat zij duidelijke regels moet stellen aan in Nederland gevestigde multinationals. Zij behoren ethisch zaken te doen overal ter wereld. Kortom, geen ambtenaren omkopen, geen belasting ontduiken, geen milieuvervuiling veroorzaken, geen kinderarbeid etc. En, uiteraard, geen zaken doen met toeleveranciers die daar niet aan kunnen voldoen.
De Nederlandse overheid zal zich verdedigen met het argument dat dit alleen kan in internationaal verband. Daarin heeft zij een punt. Maar wat de Nederlandse overheid wél kan doen, is eisen stellen aan alle bedrijven die hun producten verkopen op de Nederlandse markt. Alle producten die in Nederland worden verkocht, zowel door Nederlandse als door buitenlandse bedrijven, moeten zonder kinderarbeid worden geproduceerd, mogen het milieu niet vervuilen etc. Door deze eisen te stellen aan zowel Nederlandse als buitenlandse bedrijven en de eisen alleen te stellen aan producten die in Nederland worden verkocht, blijft het level playing field binnen Nederland én in het buitenland voor Nederlandse multinationals gewoon bestaan.
Nettowinst
Wellicht dat alle producten die in Nederland verkocht worden iets duurder worden. Ik betwijfel dat overigens omdat momenteel de meeste duurzame producten met name duurder zijn door gebrek aan schaalgrootte. Indien een eventuele prijsstijging politiek niet te verkopen is, kan de Nederlandse overheid het koopkrachtverlies compenseren. Deze extra kosten kunnen eventueel gekort worden op het OS budget (liever niet uiteraard). Ik durf namelijk de bewering aan dat er gemiddeld nettowinst is voor arme mensen als de Nederlandse overheid serieus in Nederland gevestigde bedrijven aanpakt wanneer ze niet voldoen aan de nieuwe wetgeving.
Niet zozeer door het directe effect (Nederland is en blijft klein), maar door het indirecte effect, namelijk de cultuurverandering die dit bij multinationals teweegbrengt en de invloed die dat heeft op de gehele organisatie. Tevens zullen andere landen volgen. Als Nederland het namelijk kan, valt het argument weg voor andere landen dat het niet kan. De Nederlandse overheid zal zich ook verdedigen tegen zo’n maatregel met als argument dat dit niet mag van Europa, de WTO etc. Maar de Nederlandse overheid heeft hier nog nooit serieus onderzoek naar gedaan. Daaruit blijkt de onwil om in deze richting te bewegen.
De rol van Nederlandse ngo’s
Nederlandse ngo’s moeten stevig inzetten op dit soort veranderingen in Nederland met als doel het weghalen van obstakels die een duurzame rechtvaardige wereld in de weg staan. Het Nederlandse publiek moet eerlijk, integraal en stevig worden voorgelicht over fout Nederlands beleid. Tevens moet de Nederlandse overheid hard en lang onder druk worden gezet om bovenstaande beleidswijzigingen doorgevoerd te krijgen.
Indien het gehele budget van de gezamenlijke ngo’s hieraan opgaat, zou daar de voorkeur naar moeten uitgaan. Naast dat arme mensen daar gemiddeld waarschijnlijk meer aan hebben, is het ook gewoon arrogant om andere landen te vertellen hoe ze zich moeten ontwikkelen als je niet fors inzet op het aanpakken van de Nederlandse problemen die een duurzame en rechtvaardige wereld in de weg staan.
Frank van der Linde (1968) is vaste schrijver van Vice Versa Online. Frank was Executive Director van Fairfood International tot 31 juli dit jaar. Onder zijn leiding groeide Fairfood uit tot een internationale organisatie met 7 kantoren op 5 continenten. Tevens laat hij Fairfood achter met een goede financiële basis. Zo wist hij dit jaar nog een extra subsidie los te peuteren van 1 miljoen euro bij de Nationale Postcode Loterij. Voorheen werkte Frank bij Amnesty International en Fairtrade Original. Hij komt uit het bedrijfsleven waar hij jarenlang als management consultant werkzaam was. Frank oriënteert zich momenteel op zijn vervolg stap.
Over de schrijver
Frank van der Linde was executive director van Fairfood International en Partos bestuurslid tot 31 juli 2011. Voorheen werkte Frank bij Amnesty International en Fairtrade Original. Hij komt uit het bedrijfsleven waar hij jarenlang als management consultant werkzaam was. Connect met Frank via facebook.com/frankvanderlinde of twitter.com/frankvdlinde.
Vindt u deze bijdrage de moeite waard? Geef ons dan uw fair share.
Doe een donatie via Paypal
Neem een abonnement en blijf op de hoogte van alles wat er speelt in de ontwikkelingssector.
Interessant pleidooi Frank. Ik herken mij goed in een aantal van je stellingen. Echte oplossingen beginnen, denk ik, inderdaad met een fair level playing field, waar geen plaats is voor protectionisme van onze eigen markt met importbelastingen en Europese landbouwsubsidies, waar we een eerlijke prijs betalen voor onze producten, en van bedrijven eisen dat ze mensenrechten niet alleen in de eigen voortuin rechtvaardigen, maar ook in de achtertuin. Pas dan kan je oprecht spreken van internationale samenwerking op basis van gelijkheid en waardigheid.
En als we dan toch willen spreken van de ‘armen’, dan vraag ik mij inderdaad af wie er armer is: een vereenzaamde door familie achtergelaten en haast kunstmatig in leven gehoude oudere in een ‘ouderenasiel’ in ons eigen land, of een oma verzorgd door haar inwonende kinderen en kleinkinderen in een willekeurig dorp in Afrika? Een Nederlands enig kind met overgewicht, van school gepest via Facebook, met gescheiden en door burn-out thuis zittende ouders, die hun tophypotheek niet meer kunnen betalen en door de bank op straat dreigen te worden gezet, of een kind dat vrolijk door de bergen in Nepal met broertjes en zusjes naar school loopt en thuis misschien mee helpt op het veld? Geluk en welvaart simpelweg afleiden uit het bruto nationaal produkt lijkt mij een zeer onderontwikkelde kijk op de wereld. Wat dat betreft kunnen we nog heel wat leren onze ‘ontwikkelingslanden’!
[Reageer op deze reactie]
Ben het helemaal met je eens Susanne! Als Nederlandse ontwikkelingsorganisaties moeten we niet alleen reageren nadat iemand blijk geeft van weinig kennis over ons werk, maar ook proactief meedenken over de focus van ontwikkelingssamenwerking en ontwikkelingsorganisaties in veranderende tijden. Daarom schrijf en reageer ik graag op deze site, hebben wij met alle Partosleden begin dit jaar een visie opgesteld en zijn we actief betrokken geweest bij het onlangs verschenen SER advies. Frank was overigens als bestuurslid actief betrokken bij die visievorming van Partos vanuit zijn positie in het Partos bestuur en een van de kerntaken van Nederlandse ontwikkelingsorganisaties die daarin is opgenomen is ook het ‘bewegen van andere actoren tot ontwikkelingsrelevant handelen’!
Overigens vind ik het artikel van Frank zeer de moeite waard en vol terechte terechtwijzingen. Van de week konden reizigers weer door de hoofdingang van CS Amsterdam in, nadat die ZEVEN JAAR LANG gesloten was wegens werkzaamheden. Dat was meer dan het dubbele van wat was verwacht (3 jaar). Om van de musea en de NZ-lijn nog maar niet te spreken. En zo zijn er talloze voorbeelden, ook minder materieel, waaruit blijkt dat Nederland ook enorm veel maatschappelijke aandacht behoeft. Waar dat mondiale problemen raakt (dus niet de deur van Amsterdam CS) zijn daar zeker ook taken voor ontwikkelingsorganisaties. En vanwege de mondialisering en vanuit de Global Public Goods benadering zal dat eerder meer dan minder worden. Helemaal eens dus!
[Reageer op deze reactie]
Jammer dat mensen als Farah Karimi en Alexander Kohnstamm alleen maar reageren als hun eigen belangen worden aangevallen door bv iemand als Boekestijn en niet op veel dieperliggender en meer fundamentele zaken ingaan zoals door Frank van der Linde hier worden aangekaart.
Prima en prikkelend stuk van Frank.De kern zit volgens mij in deze passage: ‘Wellicht dat alle producten die in Nederland verkocht worden iets duurder worden. Ik betwijfel dat overigens omdat momenteel de meeste duurzame producten met name duurder zijn door gebrek aan schaalgrootte. Indien een eventuele prijsstijging politiek niet te verkopen is, kan de Nederlandse overheid het koopkrachtverlies compenseren. Deze extra kosten kunnen eventueel gekort worden op het OS budget (liever niet uiteraard). Ik durf namelijk de bewering aan dat er gemiddeld nettowinst is voor arme mensen als de Nederlandse overheid serieus in Nederland gevestigde bedrijven aanpakt wanneer ze niet voldoen aan de nieuwe wetgeving.’ Dit klopt helemaal.
[Reageer op deze reactie]
Dank voor dit pleidooi Frank. Ik denk dat het huidige klimaat van triomfantalisme over eigen kunnen het huidige kabinet nog danig dwars zit. Alsof innovatie iets is dat je kunt financieren. Het is juist daar waar middelen ontbreken maar mensen wel dingen willen doen waar innovatie het meeste kans maakt. Nu niet meer in de topsectoren dus waar de rituele dans om het innovatiegeld al in volle gang is.
Er is inderdaad veel te leren van de Filippijnen bijvoorbeeld, hoe ze naast reus China zelf hun rampen te lijf gaan en op zoek zijn naar mogeliikheden om de interne ongelijkheid tegen te gaan. Of van. Nepal, waar sociale verandering uit onooglijke hoeken kwam, nauwlijks gebaseerd op een stevig ideologisch verhaal.
[Reageer op deze reactie]