Jonge Hond Jeroen de Lange: ‘Stoppen met die hulppornografie, en de burgers echt uitleggen wat het probleem is.’

In de op een na laatste aflevering van Oude Meesters, Jonge Honden waagden twee oud-politici (de oude meesters) en drie jongere Kamerleden (de jonge honden) zich gisteravond in het Humanity House in Den Haag aan een discussie over de ontwikkelingssector. Bas de Gaay Fortman, Eimert van Middelkoop, Wassila Hachchi, Ingrid de Caluwé en Jeroen de Lange discussiëren over de rol van de Nederlandse overheid in deze sector. Hachchi: ‘Bezuinigen op ontwikkelingshulp? Het budget moet juist vergroot worden!’

De vijf politici werden ondervraagd door Frénk van der Linden, die zijn sporen heeft verdiend in de journalistiek door het ontlokken van opzienbarende uitspraken van politici. Of deze vijf Oude Meesters en Jonge Honden geïntimideerd waren, viel nog te bezien.

De Oude Meesters

Bas de Gaay Fortman (vroeger lijsttrekker van de PPR) en Eimert van Middelkoop (oud-minister van Defensie) openden als ‘Oude Meesters’ en oude rotten in het vak de discussie. ‘Ontwikkelingssamenwerking (OS) was altijd een onproblematisch deel van het overheidsbeleid’, herinnert Eimert van Middelkoop zich. ‘Politiek debat, écht politiek debat over het onderwerp werd niet in de Kamer gevoerd, maar daarbuiten,’ vervolgde hij. ‘Ik had nooit verwacht dat het draagvlak van Nederlandse ontwikkelingssamenwerking zo zou eroderen.’ Ook Bas de Gaay Fortman sprak over deze erosie van het draagvlak, maar lijkt niet verrast: ‘Hulporganisaties hebben voortdurend de neiging om mensen te confronteren met nood, en niet met succes. Dáár is het misgegaan. Mensen stompen af, hebben geen zin om wéér naar een hongerend Afrikaans kind te kijken,’ bekritiseerde de oud-politicus de gang van zaken. ‘Ontwikkelingssamenwerking is sowieso nooit een onderwerp geweest waar het volk nou zo warm voor liep, maar door het nooit te hebben over successen die zijn behaald lijkt het draagvlak nu helemaal verdwenen,’ aldus De Gaay Fortman.

Eimert van Middelkoop merkt aan het einde van dit eerste deel van het debat op, dat het geen zin heeft om antwoorden te zoeken in het verleden. ‘Het is leuk dat ik hier zit hoor, als oude rot in het vak, maar organisaties moeten niet op adviezen van ons zitten te wachten. Ze moeten zelf met een verhaal komen, zelf bedenken wat zij normatief een eerlijke en goede wereld vinden, en hoe ze daar hun steentje aan kunnen bijdragen’, zei Van Middelkoop.

De Jonge Honden

In het tweede deel van het debat kwamen de ‘jonge honden’ aan het woord. Jeroen de Lange, de gloednieuwe woordvoerder internationale samenwerking in de Tweede Kamer voor de PvdA, stak meteen kritisch van wal. ‘Ik heb het idee dat veel ontwikkelingsorganisaties niet met hun tijd mee zijn gegaan. Dat ze bepaalde ideeën hebben van wat er in Afrika gebeurt die helemaal niet slaan op hoe het nou echt op het continent er aan toe gaat’, sprak De Lange, die zelf een aantal jaren in Oeganda en Rwanda heeft gewoond. Jeroen de Lange: ‘Afrika heeft zich in de afgelopen jaren enorm ontwikkeld, maar die veranderingsprocessen worden niet goed begrepen door de ngo’s hier. Men houdt daardoor teveel vast aan een verouderd beeld.’

De Lange is het eens met Bas de Gaay Fortman’s kritiek op de manier waarop ngo’s in de media fondsen proberen te werven. ‘We moeten stoppen met die hulppornografie (het steeds weer tonen van meelijwekkende beelden), en de burgers echt uitleggen wat het probleem is. Woorden als armoede en liefdadigheid horen tot het verleden, er moet nu worden geïnvesteerd!’ Wassila Hachchi, woordvoerder ontwikkelingssamenwerking voor D66, was dat met hem eens. ‘Het is een illusie om te denken dat de politiek de boel gaat veranderen. Ngo’s moeten de mensen meer naar zich toetrekken, beter uitleggen wat er aan de hand is. Maak gebruik van marketing instrumenten om succesvolle projecten te benadrukken, en zorg voor een betrouwbare organisatie: meer transparantie en goed bestuur.’

Kritiek op de overheid

De Kamerleden staken ook de hand in eigen boezem. Ook in het parlement kon er wat debatten over ontwikkelingsvraagstukken betreft nog veel verbeterd worden, vonden zij. Jeroen de Lange: ‘Het debat is veel te Haags, teveel ‘politiek met een kleine p’. Kamerleden zonder verstand van zaken maken opmerkingen die kant noch wal raken, wat de inhoud van het debat niet ten goede komt.’ Ingrid de Caluwé, woordvoerder ontwikkelingssamenwerking voor de VVD, was dat met hem eens, maar benadrukte ook dat kritische vragen en een frisse blik van een outsider niet ondergewaardeerd moeten worden. Maar, vervolgde ze: ‘Er wordt teveel over de details gedebatteerd. Het overkoepelende verhaal, daar hebben we het te weinig over.’ Eimert van Middelkoop en Bas de Gaay Fortman vielen de ‘Jonge Honden’ bij: ‘Over wereldvraagstukken wordt even in een maximaal twee uur durend Algemeen Overleg (AO) gepraat. Op die manier vind je natuurlijk nooit antwoorden op grote vragen, maar daar moet óók aandacht aan worden besteed’, vond Van Middelkoop. Bas de Gaay Fortman: ‘Door zulke AO’tjes gaat de thematiek natuurlijk nooit leven. De focus is teveel op dossiers, te weinig op inhoud. Bovendien is nog nooit geëvalueerd wat de Nederlandse overheid nu heeft bijgedragen aan ontwikkelingshulp. Dat moet echt gebeuren, dat we bekijken wat er goed is gegaan en wat niet. Op de huidige manier blijft het allemaal zo beleidsafhankelijk, en niet constant.’

Kritiek op de huidige aanpak van het ontwikkelingsbeleid door de Nederlandse overheid was er ook. Wassila Hachchi: ‘De keuzes die staatssecretaris Ben Knapen maakt in zijn beleid zijn niet altijd goed. Bezuinigen op de ontwikkelingssector, dat moet helemaal niet! Ontwikkelingssamenwerking moet verbeterd worden, en het budget juist vergroot.’ Jeroen de Lange vult haar aan door te zeggen dat de in een steeds kleinere wereld het in ons eigenbelang is om te investeren in ontwikkelingshulp. Hij vindt de landenlijst die onder leiding van Knapen is opgesteld typisch ‘achterkant sigarendoosje’; het ondoordacht en niet beargumenteerd tegen elkaar wegstrepen van landen. Ingrid de Caluwé had ook wat kritiek, maar wist het te nuanceren: ‘Het is positief dat we kiezen voor dingen waar we goed in zijn, zoals de focus op waterbeleid. Perfect is het niet, ik vrees dat het dossier OS een flinke administratieve tijger zal worden. Ik vraag me dan ook af hoe dit concreet gaat worden ingevuld.’

 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

De volgende HTML tags en attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

6 reacties op “Jonge Hond Jeroen de Lange: ‘Stoppen met die hulppornografie, en de burgers echt uitleggen wat het probleem is.’

  1. Twee aanvullende opmerkingen:
    1. We zeggen al jaren tegen elkaar dat we de burger het totale gecompliceerde verhaal moeten vertellen (‘uiteraard wordt niet elke euro goed besteed’, ‘uiteraard komt er ook kinderarbeid voor bij Max Havelaar’ etc). Wanneer gaan we dat nu ook echt eens doen? Ook bij het werven van donateurs? Dat kost donateurs op korte termijn, maar zorgt voor een goede basis voor de toekomst. Anders wordt door belastende documentaires het beeld steeds genuanceerd hetgeen het gevoel bij de burger voedt dat NGOs in beginsel niet het juiste complete verhaal vertellen. Als die omslag niet snel wordt gemaakt, betalen we op middellange een hoge prijs door verder afnemend vertrouwen. Zou goed zijn als Partos eerlijk, genuanceerd en compleet communiceren vast legt in een gedragscode voor haar leden.
    2. Zuidelijke NGOs en migranten organisaties moeten intensief betrokken worden bij discussies, daarom dienen discussies in het Engels gevoerd te worden.

    [Reageer op deze reactie]

    Judith Madigan Reply:

    @Frank – in aanvulling op jouw comments – het blijkt dat niet alleen binnen de sector, maar zeker ook vanuit de politiek die omslag in beeldvorming leeft. Een goede ontwikkeling!

    Gek genoeg viel bij het vallen van de term “hulp-pornografie” of wel, “poverty porn” het even stil… Terwijl NGOs dit veelal nog toepassen – in meerdere of mindere mate – voor hun fondswerving. Want ja, met die bezuinigingen moet het geld toch ergens vandaan komen?

    Echter de effecten gaan veel verder dan die kritische en wantrouwende burger. Wat dachten we van de vooruitstrevende bedrijven in landen als Kenia, die moeten uitwijken naar India om zaken te kunnen doen met Amerika? Omdat men daar denkt dat Afrika corruptie, oorlog, armoede en droogte is… of wel geen continent om zaken mee te doen.

    En ook het morele appel naar de organisaties, groepen en burgers in de ontwikkelingslanden waar het maatschappelijk middenveld nauw mee samenwerkt. Overigens waar ook in het artikel van ‘progressieve partnerships voor thick solutions’ naar verwezen werd.

    Er is zeker een rol voor Partos hierin weggelegd. Maar het gaat verder dan een keurig geformuleerd document met gedragscodes. Het is tijd om de daad bij het woord te voegen. Gewoon doen! De mensen hier, en daar, zijn daar klaar voor.

    [Reageer op deze reactie]

    Frank van der Linde Reply:

    Ik focus op een inimini gedragscodetje omdat ik denk dat een hoger doel niet haalbaar is…. Realistische doelen stellen noem ik dat…

    Ik ben het helemaal met je eens dat er veel meer moet gebeuren….

    [Reageer op deze reactie]

    Marc Broere Reply:

    ha Frank en Judith, ik vind het interessant dat jullie hier een rol voor Partos in zien weggelegd. Partos belijdt met de mond dat ze voor open data en realistisch communiceren is, maar in de praktijk zat de organisatie niet te wachten op een journalistiek debat over de toekomst van ngo’s en ook niet op een kritisch artikel in de volgende vice versa over de gemeenschappelijke mfs-evaluatie omdat hier ‘gevoeligheden’ zouden liggen. Met dit soort organisaties ga je het debat niet kantelen lijkt mij.

    [Reageer op deze reactie]

    Alexander Kohnstamm Reply:

    Marc, wat een onzin!
    Op beide punten sla je de plank mis. Allereerst voert Partos al jarenlang graag en actief het debat mee. De conclusies die wij als ontwikkelingsorganisaties mede daaruit hebben getrokken over de toekomstige rol van maatschappelijke organisaties in IS hebben we vastgelegd in onze Basisvisie. Die hebben we meteen geplaatst op Viceversa, een uitnodiging voor discussie. Kom maar op! Dat we ons tot nu toe niet actief hebben gemengd in jullie meest recente debat (‘de N van NGO’) heeft ermee te maken dat de echte discussie niet van de grond kwam vanwege het ontbreken van het paper van Knapen. Maar die teleurstelling kun je ons niet aanrekenen.

    Voor wat betreft het andere punt, de gezamenlijke evaluatie, zit je ook echt fout. Eerst kondigt jullie collega Jeroen wekenlang aan dat wij vragen kunnen verwachten voor een artikel daarover, maar twee voor twaalf schrijft hij ons plotseling dat de redactie bij nader inzien niet in onze mening is geïnteresseerd. Dat is uiteraard jullie journalistieke vrijheid, maar leg de bal dan vervolgens niet bij ons. Dit doet me trouwens denken aan mijn kritische artikel n.a.v. jouw online polemiek over de nieuwe rol van NCDO vorig jaar, dat plaatsten jullie ook niet. Ook dat was uiteraard jullie keuze, maar om nu dan met de beschuldigende vinger naar Partos te wijzen dat wij niet willen mee discussiëren gaat me echt te ver.

    Terug naar de inhoud. Complimenten voor het artikel over de oude-Jonge hondenavond, die ik zelf helaas moest missen. Wij zijn bezig aan de actualisering van onze gedragscode en communicatie zal daar zeker onderdeel van uitmaken. Gemakkelijk is dat overigens niet. Het is niet goed dat veel burgers mede door uitingen van onze leden het beeld van een ‘zielig Afrika’ blijven houden. Maar we kunnen ook niet met droge ogen beweren dat sociale issues zoals gezondheidszorg en onderwijs passé zijn en dat we alle pijlen moeten richten op lobby, klimaat en economische ontwikkeling. Je weet dat wij actief met onze leden spreken over het belang van realistisch communiceren, daar was onder andere een belangrijk deel van Partos Plaza aan gewijd en ook besteden wij hier in ons ‘Café Cosmo’ (reguliere communicatiebijeenkomst voor Partosleden) regelmatig aandacht aan.

    Judith Madigan Reply:

    @Alexander – goed dat je zelf reageert, en ook vertelt over “Cafe Cosmo”!
    Een initiatief dat ik toejuich. Afgelopen week heb ik een bijdrage mogen leveren over het belang van open, eerlijk en authentiek communiceren.
    De reacties uit het publiek waren ‘dat we dit niet vaak genoeg konden vertellen’ als ook ‘dat dit onderwerp zeker resoneerde’…

    Het leeft. Alleen nu -met zijn allen – doorpakken!

Vindt u deze bijdrage de moeite waard? Geef ons dan uw fair share.

Doe een donatie via Paypal

Neem een abonnement en blijf op de hoogte van alles wat er speelt in de ontwikkelingssector.

Klik hier voor een abonnement