Knapen: voorzetting MFS niet langer vanzelfsprekend
Een voortzetting van het medefinancieringsstelsel na 2015 is niet langer vanzelfsprekend. Dat concludeert staatssecretaris Ben Knapen in zijn langverwachte non-paper waarin zijn bijdrage aan de discussie over de toekomst van de NGO’s staat.
Knapen komt tot deze conclusie op basis van een vijftal veranderende trends die hij schetst en die bij hem een aantal fundamentele vragen oproepen op de rol van NGO’s.
Zo vraag hij zich af welke rol NGO’s kunnen spelen in lage-inkomenslanden, fragiele staten of middeninkomenslanden. Of in hoeverre het belangrijke is dat internationaal opererende maatschappelijke organisaties een Nederlands karakter hebben en houden. Ook roept hij de vraag op of zuidelijke NGO’s niet vaker rechtstreeks door de overheid kunnen worden gefinancierd.
Knapen erkent verder het spanningsveld tussen verantwoording afleggen over subsidies en de wens om regeldruk en bureaucratie te verminderen. ‘Hoe kunnen deze legitieme wensen met elkaar worden verzoend?’
De staatssecretaris zegt te willen bijdragen aan de discussie ‘niet door geharnaste meningen te verkondigen, maar door vragen te stellen.’ De antwoorden op deze vragen zijn cruciaal voor de toekomstige relatie tussen overheid en maatschappelijk middenveld, aldus Knapen.
Lees hier het non-paper van het ministerie van Buitenlandse Zaken.
Over de schrijver
Marc Broere is hoofdredacteur van Vice Versa en lokaalmondiaal. Marc Broere is auteur van verscheidene boeken over ontwikkelingssamenwerking, waaronder het in 2009 verschenen 'Berichten over armoede'.
Vindt u deze bijdrage de moeite waard? Geef ons dan uw fair share.
Doe een donatie via Paypal
Neem een abonnement en blijf op de hoogte van alles wat er speelt in de ontwikkelingssector.
Toen het ministerie in december aangaf te komen met een non-paper als input voor de discussie over de toekomstige relatie met NGO’s hadden weinigen kunnenm bevroeden dat de term letterlijk genomen moest worden. Hetgeen we nu, na weken van vertraging, krijgen voorgeschoteld verdient inderdaad niets anders dan de term non-paper. Het is onbegrijpelijk dat het ministerie denkt een daadwerkelijke bijdrage te leveren aan de discussie door vijf ontwikkelingen te schetsen, daar vragen bij te stellen, maar verder geen enkele eigen invulling aan de beantwoording van die vragen te geven. De vijf genoemde ontwikkelingen zijn niet perse onzinnig (al kun je bijvoorbeeld vragen stellen bij de invulling van de kop ‘Van OS naar internationale samenwerking’ – alsof het beleid van Knapen daar zo’n mooi voorbeeld van is), maar belangrijker is dat anderen uit de NGO-sector ondertussen een beduidend betere analyse van de ontwikkelingen van invloed op NGO’s (en hun relatie met de overheid) hebben gegeven. Al met al een teleurstellend zwakke bijdrage vanuit de apenrots. Dat kan toch echt beter.
[Reageer op deze reactie]
Tjonge tjonge, wat een door en door teleurstellend stuk! Hebben we daar nu al die weken op zitten te wachten.
[Reageer op deze reactie]
Frank van der Linde Reply:
januari 27th, 2012 at 20:35
Dat moeten we dus ook niet meer doen maar ons eigen plan trekken…. De Nederlandse ontwikkelingsNGOs moeten nu heel snel hun zaakjes op orde brengen. De subsidieaanvragen voor geld na 2015 moeten begin 2014 de deur uit. Dat betekent dat je eind 2013 de boel op orde moet hebben. In 2012 en 2013 moeten de Nederlandse ontwikkelingsorganisaties ten eerste bepalen welke rol ze na 2015 moeten gaan spelen (bepaald op basis van een vraag/behoefte, niet bepaald door wat er nu is of wat ze nu doen) en ten tweede moet dat geconcretiseerd worden in concrete projecten. Dan is twee jaar heel erg kort.
[Reageer op deze reactie]
“Voor veel Medefinancieringsorganisaties is de traditionele één-op-één relatie met de overheid al goeddeels verleden tijd.” stelt het ministerie.
Maar vergeten we hier niet dat het voor heel veel organisaties juist nieuw is om een nauwere samenwerkingsrealtie op te zoeken met overheden (al of niet binnen een alliantie)? En was dat ook niet een van de doelstellingen van Parijs en Accra?
Er waren enkele grote organisaties met een 1 op 1 relatie ja. Maar door het openbreken van MFS zijn er juist meer organisaties de relaties met overheden (in NL en in ontwikkelingslanden) gaan verkennen. Die verkenning is in toenemende mate gefrustreerd door alle eisen die meekwamen, en nu dus ook weer ontmoedigd in wat je met recht een non-paper kunt noemen.
Veel organisaties hebben er inmiddels hun bekomst van om met de overheid samen te werken. Mooi resultaat? Jammer, een verloren kans om de relatie te laten groeien en vertrouwen weer terug te winnen tussen overheden en maatschappelijke organisaties. Dat vertrouwen was overigens al niet zo groot meer gezien alle eisen die met MFS mee organisaties zijn binnengedragen. Ik hoop dat Knapen met rasse schreden terugkeert van deze dwaalweg. Misschien krijgt hij in Brussel nog wat tegengas van een groeiend sociaal bewustzijn onder druk van een falend europees project waarin eigenheid en diversiteit zijn uitgeleverd aan ongebreidelde marktwerking.
[Reageer op deze reactie]
Reinier van Hoffen Reply:
januari 27th, 2012 at 18:15
Om toch met een positieve noot te eindigen: Goed dat de driehoek overheid, bedrijfsleven en burgers weer terug is en NGOs weer echt in het midden mogen staan als organisaties op middenveld. De overheid zou daarin kunnen faciliteren door zoveel mogelijk actoren die plek zelfbewust in te laten nemen en niet alleen zij die toevallig uitvoering geven aan programma’s die vallen binnen de kaders van het regeringsbeleid. Het is wat dat betreft buitengewoon jammer dat een organisatie als PSO (die juist probeerde aan kwaliteitsverbetering te doen met de wat kleinere organisaties) eind dit jaar de handdoek in de ring gooit. Hopelijk komt de rekening daarvoor niet bij die kleinere organisaties terecht.
[Reageer op deze reactie]
Op zulke sympathieke vragen kan je moelijk Angry Birds afvuren. De overkoepelende trend is waarschijnlijk dat alle actoren die een rol spelen in de samenleving zich herpositioneren. Kijk bijvoorbeeld naar de discussies op het World Economic Forum. Het bedrijfsleven herbezint zich op haar rol in de samenleving. Bewust van de schade opgelopen door de soms nauwe kijk op waarde en groei beseffen de bedrijven dat het anders moet. Inherent aan de definitie van NGOs, zijn GO en NGOs als een soort yin en yang tot elkaar veroordeeld om te waken over het publieke goed.
[Reageer op deze reactie]