Jonge Oegandees vecht voor seksuele gezondheid

In het kader van de Sign of Life-campagne organiseerde Rutgers WPF afgelopen week een collegetour langs studieverenigingen in Amsterdam, Nijmegen, Utrecht en Groningen. Het betrof een serie lezingen die de aandacht moest vestigen op de seksuele gezondheid en rechten van tienermeisjes in Afrika. Vice Versa sprak met de inspirerende gastspreker en ambassadeur van de Sign of Life campagne, de jonge Oegandees Humphrey Nabimanya.

Sign of Life is een meerjarige Europese campagne, gesubsidieerd door de Europese Unie, met als doel Europeanen bewust te maken van het lot van meisjes en vrouwen in Afrika. De campagne hoopt zo politieke aandacht te creëren voor het verlagen van moedersterfte en het verbeteren van toegang tot anticonceptie en zorg rondom zwangerschap en bevalling. Als kenniscentrum over seksualiteit draagt Rutgers WPF bij aan de Sign of Life-campagne en de verbetering van seksuele en reproductieve gezondheid en rechten (SRGR) in Nederland, Afrika en Azië.

Tijdens de collegetour sprak Humphrey Nabimanya (23) als ambassadeur van Sign of Life met Nederlandse studenten. In Oeganda presenteert de jonge Humphrey iedere zaterdagochtend Youth Voice, een televisieprogramma over seksualiteit en seksuele voorlichting. Ook is hij de oprichter van Reach a Hand Uganda, een organisatie die jongeren bewust wil maken van hun rechten en eigen potentie.

Stigma als drijfkracht

Humphrey maakte al op jonge leeftijd kennis met de gevolgen van aids. Zijn moeder was HIV-positief en overleed toen hij negen maanden oud was. Ook zijn zus, die de voogdij over haar broertje op zich nam, en haar man (die kort na Humphrey’s moeder overleed) waren HIV-positief. Om HIV-geïnfecteerden aan te moedigen zich uit te spreken, medicatiegebruik te stimuleren en de status van HIV-patiënten in Oeganda te verbeteren, kwam zijn zus publiekelijk uit voor haar positieve status.

‘Daarom groeide ik op in de ogen van mijn medemens als een HIV-slachtoffer’, zegt Humphrey. ‘Ik werd gediscrimineerd door mijn vrienden. Als ik aan het spelen was met mijn buurtvriendjes dan kwamen hun ouders naar mijn huis om mijn zus te vertellen dat ik hun kinderen alleen moest laten, omdat zij niet wilden dat hun kroost besmet werd met HIV.’

Dat Humphrey niet HIV-positief was geloofde niemand, inclusief Humphrey zelf niet. ‘Op school werd ik gediscrimineerd door mijn leraren en vrienden. Dus vroeg ik thuis: jullie zeggen altijd dat ik HIV-negatief ben, maar mijn vrienden zeggen dat ik HIV positief ben. Wie moet ik dan geloven?’ Humphrey vroeg om een HIV-test, maar zelfs die resultaten konden hem niet overtuigen. ‘Wat als mijn familie de arts heeft beïnvloed? Ik geloofde nog steeds dat ik HIV-positief was.’

Pas op dertienjarige leeftijd, toen Humphrey zelfstandig een HIV-test liet afnemen, was hij overtuigd van zijn gezonde status. Dit inzicht gaf hem de kracht zich net als zijn zus actief in te zetten om bewustwording over HIV en aids te vergroten. Met name onder zijn medescholieren die hem altijd hadden gediscrimineerd. ‘Ik begon met het verspreiden van informatie over HIV. Het praten over HIV gaf me zoveel zelfvertrouwen dat ik op die leeftijd op school begon te verkondigen dat het beter was seks te hebben met condooms’, vertelt Humphrey lachend. ‘Ik bracht zelfs posters mee naar school over bescherming tegen soa’s en HIV door condooms. Daarvoor ben ik twee weken geschorst.’

Over de betekenis van seks was zijn kennis beperkt. Op twaalfjarige leeftijd kreeg Humphrey de vraag hoe hij vriendschappen maakte. Een conversatie die hem altijd weer te binnen schiet als het gaat over seks: ‘Humphrey, hoe maak jij vrienden? Ik maak vrienden door seks met ze te hebben. Met hoeveel vrienden heb je dan seks gehad? Ik heb seks gehad met Jen, met Fiona, met Alan, met Paul en met Peter.’ Humphrey vervolgt: ‘Ik dacht dat vriendschappen maken en seks hetzelfde waren. Dat is wat ik wist over seks. Daarom was ik zo nieuwsgierig naar de betekenis van seks en seksualiteit.’

Van gestigmatiseerde tot peer educator

Deze nieuwsgierigheid werd gevoed toen Humphrey op vijftienjarige leeftijd op school in aanraking kwam met het seksuele vormingsprogramma The World Starts With Me (WSWM). ‘Dit programma behandelde seksualiteit, een onderwerp wat ik zo graag wilde begrijpen: HIV en de rol van jongeren in het voorkomen daarvan. Ook gaf het programma inzicht in jezelf: waar ben ik nu, waar ga ik heen en wat zijn mijn doelstellingen voor de toekomst?’

WSWM bracht de passie van Humphrey om te praten over HIV en seksualiteit opnieuw tot leven. Hij kon er zo inspirerend over vertellen dat zijn leraar hem vroeg peer educator te worden. ‘Humphrey, ik denk dat jij deze lessen moet geven, omdat jij er beter over kan praten dan wij’, zei zijn leraar. Humphrey vervolgt met een vleugje trots: ‘Zo werd ik in mijn eerste jaar onderwijzer van dat lesprogramma. Ik gaf zelfs les aan jaar vijf en zes. Dat heeft mij erg geïnspireerd.’

‘Het jaar daarop kreeg ik verschillende trainingen, onder andere georganiseerd door Rutgers WPF. Deze trainingen verbeterden mijn vaardigheden op het gebied van communicatie, zelfvertrouwen en zelfexpressie. Ik realiseerde dat mijn kracht lag in het communiceren met jongeren. Inmiddels had ik al veel scholen bezocht in Oeganda waar ik praatte over seksualiteit en leerlingen enthousiasmeerde voor WSWM. Dit educatieve programma heeft mij gemotiveerd niet als pastoor te prediken over Jezus Christus, maar te prediken over seksualiteit. Hierdoor begrijpen jongeren wie ze zijn en kunnen zij hun dromen najagen en bereiken.’

Meer dan drie miljoen kijkers

Gebaseerd op het WSWM-concept begon Humphrey in 2007 zijn eigen televisieprogramma Youth Voice op de Oegandese televisiezender NBS. Deze show praat over onderwerpen omtrent zelfvertrouwen, emotionele ontwikkeling, de relatie tussen jongens en meisjes, soa’s en HIV/aids, seksuele rechten, zwangerschap en homoseksualiteit. ‘Op dit moment is het één van de meeste bekeken televisieshows in Oeganda met meer dan drie miljoen kijkers per week,’ vertelt Humphrey enthousiast.

Via Facebook kunnen de jonge kijkers suggesties aandragen voor nieuwe onderwerpen. ‘Per dag ontvangen we soms meer dan vijftig Facebookberichten. Tijdens het programma kunnen de jonge kijkers bellen voor vragen of hun bijdrage leveren aan het thema van de dag. Ook kunnen jongeren berichten plaatsen die live verschijnen op de televisie. Het is dus erg interactief.’

WSWM en Youth Voice inspireerden Humphrey tot een nieuw concept: Reach A Hand Uganda. ‘Hoe kan ik jongeren echt laten begrijpen wat ik hen vertel over hun persoonlijkheid en hun seksualiteit?’ Hij vond zijn antwoord bij celebrities, die voor jongeren veelal belangrijke rolmodellen zijn. Via Reach A Hand Uganda vertellen bekende Oegandese rolmodellen over seksualiteit en geven zij vaardigheidstrainingen aan jongeren op scholen en in de gemeenschap. ‘Gebaseerd op het WSWM-concept trainen wij de bekende Oegandezen hoe zij jongeren kunnen informeren. Op dit moment hebben al 103 celebrities zich aangesloten’, aldus Humphrey.

In dialoog met de Nederlandse student

Tijdens de collegetour in Nederland ging Humphrey de discussie aan met Nederlandse studenten. Enthousiast vertelt hij over de tour. ‘Het was een interessante uitwisseling van kennis. De Nederlandse studenten waren erg benieuwd naar de situatie in Oeganda en ik naar de situatie hier in Nederland.’ Over de Nederlandse situatie vervolgt Humphrey: ‘Als je kijkt naar gendergelijkheid en vrouwenemancipatie dan kent ook Nederland nog steeds gebreken.’

Als ambassadeur voor Sign of Life stimuleerde Humphrey de Nederlandse studenten hun krachten te bundelen. ‘We moeten een beweging creëren die kennis kan delen, verandering teweeg kan brengen en politiek beleid en financiering positief kan beïnvloeden, zodat we voor 2020 de millenniumdoelen drie en vijf – met betrekking tot gezondheid van moeders en vrouwenemancipatie – zullen bereiken.’

Wat moet de Nederlandse student met de nieuw verworven kennis doen? ‘Nederland is één van de donorlanden. Als alle Nederlandse studenten dezelfde taal spreken en zich samen inzetten voor de implementatie van het beleid omtrent millenniumdoelen drie en vijf, dan zullen ontwikkelingslanden daarvan profiteren. Ook kunnen zij bijdragen door het overdragen van kennis, het doen van onderzoek en het organiseren van uitwisselingsprogramma’s tussen Afrikaanse en Nederlandse universiteiten’, zegt Humphrey.

Humphrey heeft een ambitieuze blik op de toekomst. ‘Sign of Life heeft mij mijn volgende doel gegeven. Ik zie mezelf jongeren over de hele wereld beïnvloeden, zodat we samen hetzelfde doel kunnen bereiken: verbetering op het gebied van gezondheid van moeders, gendergelijkheid en HIV en aids, uitroeiing van armoede en het stimuleren van vrijwilligerswerk.’ Op deze manier, zo meent Humphrey, moeten jongeren samen werken aan een beter Uganda en aan een betere wereld.                             

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

De volgende HTML tags en attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

Vindt u deze bijdrage de moeite waard? Geef ons dan uw fair share.

Doe een donatie via Paypal

Neem een abonnement en blijf op de hoogte van alles wat er speelt in de ontwikkelingssector.

Klik hier voor een abonnement