Amma Asante: ‘Het verbaast mij dat de ontwikkelingssamenwerkingssector zo wit is’

Amma Asante (40) werkt als consultant en houdt zich bezig met onderzoek over migratie, ontwikkeling en de rol van de diaspora in ontwikkelingsprocessen. Maar vooral koestert ze de droom om ooit zitting te nemen in de Tweede Kamer voor de PvdA. ‘Ontwikkelingssamenwerking is geen antwoord op wat er werkelijk nodig is.’

‘Ik weet nog dat ik als kind hier in Nederland naar de basisschool ging en de vraag kreeg wat ik wilde worden. “President van Ghana”, zei ik. “Waarom dan?”, vroegen ze. “Dan ga ik terug naar mijn land om de arme mensen te helpen.” Ik kom uit een klein dorp in Ghana in de regio Kumasi, daar woonde ik tot mijn zesde. Ik heb daar zoveel meegemaakt dat me is bijgebleven. Veel armoede. Er was voor veel mensen niet genoeg te eten, er waren geen scholen, geen lesmateriaal ook. Mensen hadden geen geld voor schoenen, of voor medicijnen als iemand ziek was. We hadden geen stromend water en geen elektriciteit. Op dat moment was dat mijn wereld, het was voor mij heel gewoon.

Pas toen ik naar Nederland kwam, zag ik het verschil. Toen ontstond mijn passie voor ontwikkelingssamenwerking. Het was ook de reden om politicologie te gaan studeren en me te specialiseren in ontwikkelingsvraagstukken. Ik was me er enorm van bewust dat ik verschrikkelijk mazzel had, dat ik uit Ghana werd weggehaald om hier te kunnen zijn en te kunnen leren. In Nederland kun je goed leren.

Dat was de ene kant. Aan de andere kant werd ik wel heel plotseling uit mijn vertrouwde omgeving weggerukt. Ik weet nog dat ik als kind heel boos was. Mijn vader deed het om mij een betere toekomst te bieden, maar het was een lastige overgang voor me.

Drie keer niks

Ik heb nog steeds politieke interesses. Ik wil geen president van Ghana meer worden, dat lijkt me drie keer niks. Ik ben denk ik niet geschikt voor de Afrikaanse politiek. Ik wil nu graag via het land waar ik opgegroeid ben en waarschijnlijk ook wel begraven zal worden, aandacht vragen voor een eerlijker beleid jegens Afrika en andere continenten met relatief veel armoede. Ik ben daarom ook erg kritisch over ontwikkelingssamenwerking. Niet omdat het allemaal niet zou helpen, maar omdat ik echt geloof dat de ontwikkeling van Afrika van heel andere dingen afhankelijk is dan van hulp alleen.

Dat is een van de drijfveren waarom ik zo graag de politiek in wil, het moet rechtvaardiger en eerlijker. Eerlijke handel, vrijhandel, handelsbarrières opheffen die ervoor zorgen dat er geen eindproducten van Afrika hierheen kunnen, maar andersom wel. Het leegroven van Afrikaanse grondstoffen bij boeren zonder dat er een normale prijs tegenover staat, moet ophouden.

Afrika is rijk genoeg, als het maar de kansen krijgt op de wereldmarkt om zich waar te maken. En dat gebeurt nu dus niet, door handelsbelemmeringen die door rijke landen worden opgelegd, waaronder Nederland.

Campagne

Kijk, ik ben niet een van die cynische zure mensen, die over ontwikkelingssamenwerking zegt: het werkt niet en het heeft nooit gewerkt. Ik heb de afgelopen maanden erg veel mensen gesproken die werken binnen de ontwikkelingssamenwerking, ook vanwege mijn lidmaatschap van de PvdA en de verkiezingscampagne. Ik merkte dat veel mensen zich met hart en ziel inzetten voor een rechtvaardiger wereld.

Maar mensen in de sector zouden veel kritischer moeten zijn op de effectiviteit van hun werk. Ik denk dat ze het wel weten, maar ondertussen is ook eigenbelang een rol gaan spelen. Ontwikkelingsorganisaties verschaffen werk aan duizenden mensen in Nederland en heel veel bedrijven en OS-organisaties verdienen aan ontwikkelingssamenwerking. Er is ook sprake van belangenverstrengeling.

De afgelopen jaren is er enorm veel kritiek geweest op ontwikkelingssamenwerking en daar is niet goed op gereageerd. Mensen die in de sector werkzaam zijn hadden zich beter kunnen aansluiten bij mensen die zeggen: opheffen die handelsbarrières, afschaffen die subsidies, betere prijzen voor cacao, koffie, alles wat daar geproduceerd wordt. Maar met zijn manier van reageren heeft de sector een te grote broek aangetrokken en is hij bovendien niet kritisch genoeg geweest. Ondanks de enorme diversiteit aan organisaties zijn er ook veel gemeenschappelijke kenmerken. Iedereen hamert op zijn eigen identiteit en stokpaardjes.

Er is wel belangstelling voor vernieuwing en modernisering, maar tegelijkertijd is er ook een bepaalde terughoudendheid. Want iedereen denkt dat datgene wat hij of zij doet toch het beste is. Mensen staan dus eigenlijk helemaal niet open voor vernieuwing en modernisering, tenminste niet als ze zichzelf moeten opheffen of iets heel anders zouden moeten doen.

Bovendien viel me op dat OS een heel gesloten, witte wereld is. Als je kijkt naar de grote steden zoals Amsterdam waar ik vandaan kom, valt het op dat de helft van de bevolking van niet-Nederlandse afkomst is. Het verbaast mij dat de ontwikkelingssamenwerkingssector zo wit is. Ik heb me vaak afgevraagd hoe dat toch mogelijk is.

Prachtige ervaring

Hoewel ik nog niet op een verkiesbare plek sta, blijf ik een politiek dier en hoop dat ik ooit in de Tweede Kamer mijn idealen kan nastreven. Ik geloof dat de veranderingen vanuit de politiek moeten komen. In de campagne verdedig ik niet alleen de ideeën van de PvdA, maar ben ik met mensen in gesprek over wat ze beweegt. Soms komt daarbij ook ontwikkelingssamenwerking voorbij. Ik heb geleerd om geen zinnen te beginnen met: ‘ik vind’ maar om vragen te stellen, me te laten inspireren door andere mensen, levensverhalen te verzamelen uit de samenleving. Dit zie ik als een prachtige ervaring die ik hoop te gebruiken om ooit mijn politieke ambitie te vervullen.’

Dit is een verkorte versie van het interview met Amma Asante dat in Vice Versa nummer 4 dit jaar verscheen. Het hele interview lezen? Neem een abonnement en krijg Vice Versa 4 nagestuurd.

Janneke Juffermans
Over de schrijver

Janneke Juffermans is afgestudeerd in de pedagogiek en de crossculturele psychologie. Ze is redacteur van Vice Versa en vaste medewerker van Internationale Samenwerking en Vice Versa. Van haar hand verscheen in september het boek ‘Grenzeloos Gedreven’, een interviewbundel met ontwikkelingswerkers waarin hun drijfveren, inspiratiebronnen en levenslessen centraal staan. Kijk voor Janneke’s eigen site op www.jannekejuffermans.nl

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

De volgende HTML tags en attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

1 reactie op “Amma Asante: ‘Het verbaast mij dat de ontwikkelingssamenwerkingssector zo wit is’

  1. Helemaal mee eens….. Ook ten aanzien van integratie van allochtonen in de sector moet de sector keihard op de schop… De sector is veel te wit en veel te oud (gemiddelde leeftijd medewerkers)… Ook tav dit onderwerp lukt dat alleen met druk van buitenaf….

    [Reageer op deze reactie]

Vindt u deze bijdrage de moeite waard? Geef ons dan uw fair share.

Doe een donatie via Paypal

Neem een abonnement en blijf op de hoogte van alles wat er speelt in de ontwikkelingssector.

Klik hier voor een abonnement