Désirée Bonis (PvdA): ‘Het is nu tijd voor de ja-knop’

Door: op 4 september 2012 E-mail dit artikel | Print dit artikel

Afgelopen vrijdag organiseerde de Diaspora Forum for Development (DFD) een politiek café over migratie en ontwikkelingssamenwerking. Hoewel de nadruk van het debat in de Amsterdamse Balie op het nationale migratievraagstuk lag, was het een goed moment voor Desiree Bonis (PvdA) om zich te profileren binnen de OS-sector: ‘Ik wil een open Nederland waar ik weer trots op kan zijn’.

Op de PVV  na verzamelden de zeven grote politieke partijen zich afgelopen vrijdagavond in een benauwd warm zaaltje in de Amsterdamse Balie. Allemaal met één doel: het publiek, met overwegend nieuwe Nederlanders met Afrikaanse wortels, voor zich winnen met hun partijstandpunten over migratie en ontwikkelingssamenwerking (OS). Het politiek café leverde een boeiend, bij vlagen emotioneel, debat op tussen politici en publiek.

Voor de OS-sector brengt de avond weinig nieuws. Naast een eensgezind pleidooi voor meer effectiviteit en coherentie binnen de sector,  besteedden de politici kort aandacht aan de 0,7-norm. Het is inmiddels duidelijk hoe de partijen er over denken. De VVD wil de internationale ODA-standaard loslaten en pleit voor een bezuiniging van 3 miljard euro op OS. Ook het CDA gelooft dat het in economisch moeilijke tijden ook met minder kan en wil dat er een half miljoen euro wordt gekort.  Deze staan haaks op de ideeën van Groenlinks en SP, die beiden juist terugwillen naar een budget dat gelijk staat aan 0,8 % van het BNP. De overige aanwezige partijen, D66, PvdA en CU, houden vast aan de 0,7-norm. Hoewel de nadruk van het debat dus niet op OS lag, was het politiek café een uitgelezen moment voor Désirée Bonis , de nummer 9 van de PvdA, om zich te introduceren in de sector.

Nu de Ja-knop

Althans, van echt introduceren is geen sprake. Als oud-ambassadeur in Syrië en Directeur Afrika bij het Ministerie van Buitenlandse Zaken, is de drieënvijftige Bonis in feite een oude bekende binnen de OS-sector. Na 25 jaar Rijksoverheid, is Bonis nu top-ambtenaar af en begint ze als hoogste nieuwe binnenkomer op de PvdA-lijst aan haar politieke carrière.

Er bestaat geen twijfel over haar kennis en kundigheid. Na haar studie geschiedenis, heeft Bonis als diplomaat en topambtenaar veel van de wereld gezien. Zo was de PvdA-er op topposities actief in het Midden-Oosten. Eerst als diplomaat in Cairo, later als ambassadeur in Damascus. Bovendien ontmoette ze in Syrië meerdere malen President Bashar al-Assed en was zij verantwoordelijk voor de Nederlands-Syrische kinderen Ammar en Sara die in 2006 in de Nederlandse ambassade hun toevlucht zochten.

Ervaring heeft Bonis dus meer dan genoeg. Maar is ze ook geknipt voor de felle politieke arena? ‘Jazeker’, verzekert de rustige en uiterst beleefde Bonis na het debat, ‘ik zou mezelf niet als fel beschrijven, maar als strijdbaar en idealistisch. Ik wil vechten voor een open Nederland, een Nederland dat weer meetelt en waar ik trots op kan zijn.’ Dat de voormalig ambassadeur deze trots nu niet heeft, heeft te maken met een algemene trend. ‘Nederland heeft zich in de afgelopen jaren naar binnen gekeerd en stelt zich defensief op,’ aldus Bonis. ‘We hebben in de laatste jaren te veel op de nee-knop gedrukt. Het is nu tijd voor de ja-knop.’

Het optreden van het Kabinet Rutte speelt ook een rol in haar ontevredenheid. ‘Het kabinet heeft zich laten gijzelen door xenofobie’, vindt de voormalig topambtenaar. Bovendien stond ze niet altijd achter het beleid dat ze het afgelopen jaar uitvoerde als Directeur Sub-Saharan Afrika.  Met name over het sluiten van de ambassades in Afrika is Bonis niet te spreken. ‘ Jarenlang hebben we geld in Afrika gestopt, en juist nu het economisch interessant wordt gaan we weg. Dat is stom.’

Het motto van demissionair-staatsecretaris Knapen, ‘trade not aid’, juicht Bonis daarentegen juist wel toe. ‘Ik ben voorstander van economische diplomatie en wat mij betreft moeten met name in Afrika veel meer economische interesse tonen.’

Mocht Bonis woordvoerder OS worden (‘of Buitenlandse Zaken natuurlijk’), kan de sector dan een pro-Afrikaans PvdA verwachten?  ‘Nee, ik wil Afrika niet voortrekken,’ verzekert de Amsterdamse PvdA-er, ‘waar ik juist voor wil strijden is een Nederland met een open houding naar de buitenwereld.’

‘Cherry-picking’

Dat Nederland momenteel geen open houding heeft, werd beaamd door het DFD-publiek tijdens het debat. Verschillende aanwezigen benadrukten zich als ‘nieuwe Nederlander’ niet langer welkom te voelen. Opvallend genoeg richtte het debat zich voornamelijk op de Nederlandse zijde van het huidige migratiebeleid. De oorzaken van de migratiestromen en de mogelijke rol van OS bleven vrijwel onbesproken. Wel werd het fenomeen ‘braindrain’ aangeroerd.  Hierbij verlaten hoogopgeleiden hun land van herkomst voor een baan of onderzoekspositie elders. Enerzijds leidt dit bij terugkeer tot de verrijking van het intellectueel kapitaal in ontwikkelingslanden. Anderzijds, resulteert het juist in de verarming van kennis in ontwikkelingslanden wanneer deze kennismigranten voorgoed wegblijven.

De ook aanwezige DFD-voorzitter Santo Deng ziet kennisvlucht nog niet als een zorgelijk OS-probleem. ‘In de komende jaren zal de vergrijzing met name om meer vakgeschoolde werknemers vragen in plaats van hoogopgeleiden’, stelt Deng na afloop van het debat. ‘Dit biedt juist kansen voor migranten, ook uit ontwikkelingslanden.’  Daarentegen ziet Jasper van Dijk, SP nr. 8, de kennisvlucht wel degelijk als een probleem voor ontwikkelingslanden. Tijdens het debat opperde hij daarom dat Nederland moet stoppen met het ‘cherrypicking-beleid’ door vacatures uitsluitend voor Nederlanders of Europeanen open te stellen. Zijn collega-politici bestempelde dit idee als discriminerend en onwenselijk. Een andere oplossing voor kennisvlucht als OS-probleem werd overigens niet genoemd.

De vraag of migratie en kennisvlucht op de toekomstige OS-agenda belanden blijft voorlopig onbeantwoord. De agenda van de participerende politici is daarentegen voor de komende anderhalve week glashelder: kiezers overtuigen en de verkiezingen winnen.  Voor de OS-sector is het dus wachten tot 12 september, en wellicht op een lange formatieperiode erna.

 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

De volgende HTML tags en attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

Vindt u deze bijdrage de moeite waard? Geef ons dan uw fair share.

Doe een donatie via Paypal

Neem een abonnement en blijf op de hoogte van alles wat er speelt in de ontwikkelingssector.

Klik hier voor een abonnement