‘Inclusie steeds meer gemainstreamd’

Ondertussen worden er ook nog buiten de site van Vice Versa debatten gevoerd. Over inclusie van mensen met een handicap, welteverstaan. Merel Schreurs en Janneke Juffermans van de Dutch Coalition on Disability and Development (DCDD) geven een inkijkje in de wereld van inclusie waar gisteren over werd gedebatteerd en doen verslag van het debat.

Life is what happens to you when you are busy making other plans.’ Een uitspraak van John Lennon, waar we graag met een knipoog naar verwijzen.

Inclusie is in opkomst

Terwijl een deel van de sector zich namelijk buigt over het omvormen, en vernieuwen ervan, was er gisteren op wereldarmoededag een debat over een opkomend inhoudelijk onderwerp in de ontwikkelingssamenwerking: inclusie van mensen met een handicap. Dit onderwerp zal, net als gender, steeds meer gemainstreamd worden binnen de ontwikkelingssamenwerking. De Europese Unie is daar nu al mee bezig waardoor dit ook consequenties heeft voor Nederlandse ontwikkelingsorganisaties die subsidie aanvragen bij de EU en voor de Nederlandse rol in multilaterale ontwikkelingssamenwerking.

Uit onderzoek van Ton Dietz is gebleken dat maar liefst 30% van de armsten door ontwikkelingsprogramma’s niet bereikt worden, maar ook dat binnen die 30% mensen met een handicap oververtegenwoordigd zijn. Mensen met een handicap worden stelselmatig buitengesloten en hebben geen gelijkwaardige toegang tot de samenleving.

Maar nu over de avond

Aansluitend op de film, Body & Soul Mozambique over het leven van drie mensen met een handicap, gingen freelance consultant en kandidaat-Kamerlid voor de PvdA Amma Asante, directeur Kees van den Broek van het Liliane Fonds, directeur Deepak Sapkota van de Karuna Foundation Nepal en Gulliver Ishmael van SEM Zuid-Sudan met elkaar in debat over de noodzaak tot inclusie.

Strijd en veerkracht

Kees vond het opvallend dat de mensen uit de film vanwege hun zelfvertrouwen en doorzettingsvermogen een rolmodel vormen voor andere mensen met een handicap. De geportretteerden leveren in de film een dagelijkse strijd, voor bijvoorbeeld een plekje in de bus, een baan, of de erkenning van hun gevoelens over seksualiteit. ‘Juist mensen met een handicap hebben veel met vooroordelen te maken en hun zelfvertrouwen is daarom nog meer afhankelijk van de manier waarop hun ouders met  ze omgaan’, zo betoogde hij. Hij was dan ook benieuwd naar de opvoeding van de genoemde personen.

Amma was diep onder de indruk van de veerkracht van Victoria, Vasco en Maria. Ze vond dat Nederland geen opgeheven vingertje naar andere landen moet hebben als het zelf het verdrag niet heeft geratificeerd en zeker niet moet verwijzen naar de mensenrechten. Hierop werd uit de zaal gereageerd met de opmerking dat het in Nederland op veel gebieden voor mensen met een handicap ‘nog veel erger’ is en dat veel ontwikkelingslanden wat betreft inclusie voorlopen op Nederland.

Geratificeerd maakt nog geen zomer

Als het gaat om ratificatie van het VN-Verdrag van de Rechten voor Personen met een Handicap, is dat zeker ook het geval. Nederland heeft dat verdrag nog steeds niet geratificeerd, met als argument dat het eerst alle juridische voorbereidingen getroffen wil hebben die nodig zijn voor het implementeren van de consequenties van de ratificatie. Andere landen hebben in veel gevallen wel geratificeerd, maar blijven in veel gevallen steken in een adequate uitvoering.

Die uitvoering is natuurlijk alles waar het om draait. Een meneer op de eerste rij, zelf doof, vertelde met emotie over zijn eigen strijd om te kunnen studeren, in Nederland. En een vrouw naast hem, ook doof, gaf aan dat ze veel toegevoegde waarde ziet van mensen met een handicap in de samenleving, omdat zij met hun ervaring een heel ander perspectief kunnen toevoegen.

Terug naar Nepal en Zuid-Sudan. Gulliver vertelde dat in Zuid-Soedan, nu het land opnieuw vanaf het begin wordt opgebouwd, zijn organisatie veel lobbywerk verricht om beleid en infrastructuur inclusief te maken. Ook Deepak is daar veel mee bezig. Hij herkende de situatie in de film, maar gaf aan dat in Nepal, vanwege het bergachtige landschap, mensen met een handicap nog meer problemen ervaren dan in Maputo. Daar kruipt Vasco elke dag op handen en voeten naar zijn werk. Dit zijn lastige problemen om op te lossen. Wel heeft Nepal het verdrag geratificeerd en dit begint een  positief effect te krijgen op hoe er nu naar mensen met een handicap wordt gekeken. De uitvoering en maatregelen die vervolgens moeten worden genomen, daar is ook in Nepal nog een flinke strijd te winnen.

Twin-track approach

Het lijkt er dus op dat een goede uitvoering  van de maatregelen die genomen moeten worden volgens het verdrag een wereldwijd probleem is. De wil is er in een aantal gevallen wel, maar in de praktijk worden mensen nog steeds buitengesloten. Deelnemers aan het debat zijn overtuigd van het nut van inclusie, hoewel sommigen, zoals Amma terecht opmerkt, toch behoefte hebben aan een specifieke aanpak. Kees licht toe dat het hier gaat om de zogenoemde twin-track approach, waarbij inclusiviteit wordt nagestreefd waar mogelijk en een specifieke aanpak waar noodzakelijk.

Nu nog even terug naar de discussie die wordt gevoerd over vernieuwing, subsidie en dergelijken. Uit de reacties op de uitkomsten van het onderzoek van Dietz blijkt dat Nederlandse ontwikkelingsorganisaties verschillend omgaan met die 30%. Sommigen vinden het efficiënter om zich alleen op de makkelijk bereikbare armen te richten en sluiten daarmee dus veel mensen met een handicap buiten, waar anderen zich ook willen richten op het bereiken van de groep die nu niet bereikt wordt. Wat DCDD betreft is het overduidelijk:

Gooi die deuren van projecten wagenwijd open en betrek iedereen! Het is nauwelijks een extra inspanning. En het is zowel vernieuwend, als noodzakelijk om armoede te bestrijden en mensenrechten te waarborgen. Om in het jargon van deze tijd te blijven: ‘Als je inclusie wil bevorderen in het huidige klimaat, moet je mensen met handicap als een economische entiteit gaan zien in het paradigma van deze politieke tijd, het economische paradigma’, zo betoogde gisteren een politiek filosofe in de zaal. Dan zijn ze namelijk geen last voor de maatschappij, maar hebben ze toevoegde maatschappelijke waarde!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

De volgende HTML tags en attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

Vindt u deze bijdrage de moeite waard? Geef ons dan uw fair share.

Doe een donatie via Paypal

Neem een abonnement en blijf op de hoogte van alles wat er speelt in de ontwikkelingssector.

Klik hier voor een abonnement