Inhoud Vice Versa

 

Het hele tijdschrift lezen? Dat kan! Neem hier een abonnement op de Vice Versa, en ontvang – naast zes keer Vice Versa per jaar – nu gratis het boek Minder Hypes, Meer Hippocrates!

Vice Versa nu ook online te lezen!

Voor oudere edities van Vice Versa: zie het archief van uitgever Lokaalmondiaal.

U kunt het nummer ook los bestellen via deze link.

LM-14-06-VV5_LR_def_pdf__page_3_of_48_

special

VICE VERSA #05 – Deze maand in een extra dikke Vice Versa: een openhartig interview met Daniëlle Hirsch, directeur van Both Ends – hoe vergaat het Mali na de crisis? een reportage van Manon Stravens – portret van Amazone-kenner en kunstenaar Abel Rodríguez uit Colombia, die morgen de Prins Claus Prijs ontvangt – lobby and advocacy in Oeganda – en nog veel meer.

In de interviewserie ‘Hoe Hippocrates-proof is…’ onderwerpen Marc Broere en Ellen Mangnus prominenten uit de ontwikkelingssector aan de dokterseed van Hippocrates. In deze aflevering Daniëlle Hirsch, directeur van Both ENDS. ‘Bij mijn eerste evaluatie kreeg ik een tekening van een Ferrari die een enorme stofwolk achter zich liet. Zo zagen de mensen mij. Ik heb de afgelopen jaren geleerd om ook op de rem te trappen.’

Manon Stravens woonde en werkte bijna vier jaar in Mali. Na anderhalf jaar in Nederland keert ze terug. Het dagelijks leven lijkt zich na de crisis weer te normaliseren. Of valt men juist terug op het oude systeem?  ‘Als er geen vernieuwing in onze leiders komt, blijven we doormodderen in deze merde.’

Met zijn tekeningen legt kunstenaar Abel Rodríguez eeuwenoude kennis over de Amazone vast. Ook beschrijft hij de relaties tussen planten, dieren, vogels, insecten en inheemse gemeenschappen. Morgen ontvangt hij de Grote Prins Claus Prijs, maar Merel Rumping zocht hem alvast op in Colombia.

De roep om meer en vooral betere impactevaluaties wordt steeds sterker. Oxfam Novib vond er iets op: het World Citizens Panel, een digitaal instrument om de impact van interventies van onderaf te meten. Directeur Farah Karimi: ‘We hopen hiermee een voorbeeld te stellen voor de rest van de ontwikkelingssector.’

Inclusie van mensen met een beperking belooft een belangrijk onderdeel van de post-2015ontwikkelingsagenda van de VN te worden, maar het onderwerp krijgt in Nederland nog weinig aandacht. Kees van den Broek, Harriët de Jong en Mosharraf Hossain van het International Disability and Development Consortium, roepen de Nederlandse overheid en ontwikkelingsorganisaties op om de waarde van inclusie te gaan inzien.

Hoogopgeleide professionals uit de Afrikaanse diaspora spelen een steeds belangrijker rol bij de ontwikkeling van hun land van herkomst. Bijvoorbeeld Ayaan Abukar. Zij keerde tijdelijk terug naar Somalië om de nieuwe regering met haar kennis verder te helpen. Een gesprek over het verschil in betrokkenheid tussen de eerste en tweede generatie migranten. ‘Je hoeft geen stichting op te richten om iets te betekenen voor je land.’

Bij de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland is Robert Dijksterhuis verantwoordelijk voor de uitvoering van het bedrijfsleveninstrumentarium van het Nederlandse ontwikkelingsbeleid. Vice Versa zocht hem op. ‘OS is een buyer’s marketis geworden. Vroeger waren bijna alle diensten die wij wilden leveren welkom. Nu maken ontwikkelingslanden daar zelf keuzes in.’

Dit jaar zijn voor het eerst zuidelijke organisaties uitgenodigd om direct deel te nemen aan allianties die bij de Nederlandse overheid subsidie aanvragen. Hoe kijken zij tegen de strategische partnerschappen aan en wat betekent lobby en advocacy in de Afrikaanse context? Vice Versa maakte in Oeganda kennis met het African Centre for Global Health and Social Transformation.

Ook op het gebied van ontwikkelingssamenwerking brengen toponderzoekers belangrijke innovatie teweeg.Hoe bereik je die top? En is excellent onderzoek voldoende om subsidie te krijgen? Vier wetenschappers vertellen over hun loopbaan. ‘Samenwerking is belangrijker dan competitie.’

En verder… Columns van Jan Pronk, Brigitte Mugiraneza, Paul Hoebink, Wat is Wijsheid en filosoferen met Ellen.

VICE VERSA LEERT – OVER DEMOCRATIE. De wereldwijde trend richting meer democratie lijkt onmiskenbaar. Een democratie op papier is alleen nog geen democratie die bloeit. Democratisering is complex, maar de vraag daarnaar is universeel. Hoe staat het met democratisering wereldwijd, en hoe kan Nederland bijdragen aan democratiseringsprocessen? In samenwerking met het Nederlands Instituut voor Meerpartijendemocratie (NIMD) geeft Vice Versa in deze speciale uitgave meer inzicht in in de dynamische processen van democratisering. 

Het democratiseringsproces verloopt grillig. Sinds de millenniumwisseling stagneert het aantal democratieën wereldwijd, na een stormachtige groei in de jaren ’90. Onder politicologen is de stemming echter allesbehalve pessimistisch, zo blijkt uit het openingsverhaal van deze special. ‘Een democratie, als die er eenmaal is, is weerbaar. Ook in ontwikkelingslanden’, zegt politicoloog Kristof Jacobs van de Radboud-universiteit Nijmegen. Maar welke valkuilen zijn er, en wat is er nodig voor democratie behalve vrije verkiezingen.

En mag het Westen wel verlangen dat de rest van de wereld haar waarden overneemt? Zo zegt VU-politicoloog Ben Crum: ‘Als er gewoon geen eten is, dan lijkt me democratie toch een luxeprobleem.’ Zeker is wel dat democratische landen gezonder en rijker zijn, en de mensen zijn er gelukkiger.

Maar ook in relatief gevorderde democratieën kan het beter. Volgens David van Reybrouck, auteur van onder meer ‘Congo, een geschiedenis’, heerst er in veel landen democratische vermoeidheid en voelen mensen zich niet meer vertegenwoordigd. In reactie daarop ontstaan er nieuwe initiatieven. De Duitse Piratenpartij bijvoorbeeld vecht tegen besluitvorming waarin de burger niets in te brengen heeft en een initiatief als LiquidFeedback biedt software waarmee burgers kunnen meebeslissen in het beleidsvormingsproces.

Hoe ondersteun je democratiseringsprocessen in het buitenland? In deze special licht Vice Versa een aantal voorbeelden uit van NIMD. Een bezoek aan de democratiescholen in Georgië laat zien dat vertrouwen vanaf de grond moet worden opgebouwd. Hier leren studenten onder leiding van vakspecialisten uit de politiek, ngo’s en de media samen een democratische cultuur op te bouwen.

In het vijandige politieke klimaat van Oeganda, waar president Museveni als 28 jaar aan de macht is en de oppositie niets liever wil dan hem weg zien gaan, startte NIMD een politieke dialoog, en met succes. ‘Eerst was er wantrouwen, maar je leert mensen kennen en bouwt aan relaties. Vandaaruit kun je een partij proberen te overtuigen’, aldus een oppositielid die deelneemt aan de dialoog. De reportage uit Oeganda laat zien wat de successen van de dialoog zijn, en ook de beperkingen.

Uit de special wordt duidelijk dat democratie allerminst een westers concept is. NIMD-directeur Hans Bruning: ‘De wens om gehoord te worden en je gerepresenteerd te voelen, is universeel. Maar je moet altijd kijken naar de behoefte van een land.’ Elisabeth van der Steenhoven (Wo=Men) verzet zich eveneens tegen dat beeld. ‘In prekoloniaal Afrika waren er traditionele systemen met checks and balances die soms inclusiever waren dan de westerse democratieën. Westerse landen zouden meer oog moeten hebben voor lokale systemen.’ Maar kan westerse inmenging in democratische processen ook schadelijk zijn? En wanneer is een democratie eigenlijk af? Er blijkt een duidelijke eensgezindheid: democratieën moeten groeien. En dat kost tijd.

Wilt u deze Vice Versa ontvangen? Neem dan snel een abonnement en ontvang deze maand óók twee specials over voedselketens en religie en ontwikkelingssamenwerking. Kies daarbij ook nog eens uit een boek naar keuze! ‘Hoe nu verder – 65 Jaar Ontwikkelingssamenwerking’ of ‘Reframing the Message’